Eigen planeet eerst

Ik was al halverwege een tirade over het steeds maar toenemende kortetermijndenken van een aantal politici, waarbij het eigen gewin voorop staat en een zelfs ook maar een beetje empathie ontbreekt, terwijl de grote problemen om oplossingen schreeuwen, en men liever blijft pappen en nathouden. Ook in de dagbladen en op tv gaat het opvallend vaak over wat buitenlandse politici nu weer gezegd of juist verzwegen hebben. Dichter bij huis krijgen we dan te horen wat Nederlandse politici geroeptoeterd hebben over wat volgens hen het grootste probleem van Nederland is en anderen dat dan niet zouden zien. Ondertussen blijven wezenlijke kwesties - u kent ze vast wel - gewoon liggen - problemen die allang aangepakt hadden kunnen, nee: móéten worden.

Maar toen las ik het boekje van Roxane van Iperen: Eigen planeet eerst. De titel suggereert misschien een klimaatessay, maar de inhoud gaat dieper. Ze stelt een ongemakkelijke vraag: is onze democratische rechtsstaat eigenlijk nog wel in staat om dat klimaatprobleem én andere fundamentele kwesties aan te pakken? Of - schrik niet - drijft diezelfde democratie ons juist richting de rand van de afgrond?

Het is geen vrolijk boekje, maar wel verhelderend. En paradoxaal genoeg stemde het mij hoopvol, want het zette me aan het denken over onze eigen gemeenschap. In Oudewater - en ongetwijfeld ook in andere steden en dorpen - zijn we wél goed bezig.

Goed bezig, omdat we voor elkaar zorgen. Zonder aanziens des persoons. Omdat we helpen, ongeacht wie je bent, waar je vandaan komt of waar je woont. Ook als je van buiten Oudewater komt, proberen we hulp te bieden waar dat kan.

Deden we dat ook al niet in de middeleeuwen, toen de heksenjacht elders in volle gang was? Oudewater - de plek waar nooit iemand te licht bevonden werd, waar mensen vaak bleven wonen na hun gang naar de enige vrijplaats die ze kenden. Ze bleven, en gingen deel uitmaken van een gemeenschap die hen welkom heette. Een gemeenschap waarin, uiteraard, ook verwacht werd dat je je steentje bijdroeg.

Natuurlijk waren er toen ook minder gastvrije mensen, maar het merendeel toonde begrip, straalde empathie uit en had vertrouwen in elkaar.

Laten we die verbindende, collectieve moraal binnen Oudewater verder ontwikkelen - en erop hopen dat iets dergelijks elders in Nederland en daarbuiten ook verder opbloeit.

En als we dat vertrouwen blijven voeden, wie weet hoe ver we samen kunnen komen.