Water stroomt naar zee, maar niet vanzelf

Op 17 juli vond de officiële opening van het project ‘Waterberging en -doorvoer Willeskop’ plaats. Door dit project van het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en Staatsbosbeheer is het vanaf nu mogelijk om water vanuit de gekanaliseerde Hollandsche IJssel en omgeving tijdelijk te bergen in Willeskop of door te voeren via gemaal De Koekoek naar de Lek. Dit is nodig bij lange periodes van regen en een stijgend peil op de Hollandsche IJssel.

De aanleiding van dit project was dat extreme weersituaties naar verwachting vaker zullen voorkomen als gevolg van klimaatverandering. Maar een ander doel was ook om natuur, ruimtelijke kwaliteit en recreatie op die locatie een impuls te geven.

In 2024 is er een bypass om het gemaal naast de Damweg heen gelegd en zijn verschillende inlaten en duikers gerealiseerd om meer doorvoercapaciteit te hebben en om water te kunnen bergen in de plas bij natuurgebied Willeskop. Er zijn dijken versterkt en waar nodig verlegd. Het natuurgebied Willeskop is nu geschikt om ca. 200.000 m3 water extra te kunnen bergen. Ook is er een doorvoerroute gemaakt vanaf de Hollandse IJssel via de Korenmolenvliet naar het gemaal de Koekoek in Lopik die het in de Lek pompt. Bij toekomstige extreme neerslagsituaties kan er niet genoeg water afgevoerd worden via de Hollandse IJssel. Verder zijn maatregelen getroffen om het gebied natuurvriendelijker in te richten zoals de aanleg van natuurvriendelijke oevers, de aanleg van eilandjes en het uitbreiden van het rietmoeras.

De officiële opening vond plaats op de verbeterde parkeerplaats Noordzijdse Kade in de bocht van de Damweg. Die parkeerplaats was eerder vaak een modderpoel, maar nu netjes opgeknapt. Dit is dé plaats om te starten met een mooie rondwandeling rond de plas van het natuurgebied, een aanrader! Een groot rondje is 7 kilometer en er staat al jaren een hoge uitkijktoren. Het gebied wordt druk bezocht door vogels, en op de kades kun je rond de plas lopen. Op de bijgaande tekening kun je goed zien hoe groot de plas eigenlijk is.

De opening vond plaats door Bert de Groot, hoogheemraad van het waterschap. Hij was blij dat het op een haar na klaar is, en dat alle partijen goed samengewerkt hebben. Iedere partij heeft immers zijn eigen belangen. Het werk was begin 2024 begonnen, maar dat was niet makkelijk vanwege het toen zeer natte land. Marco de Ruijter, een agrariër die door dit project 5 ha land moest afstaan dat hij huurde van Staatsbosbeheer, haalde aan dat een en ander niet tegen te houden is, en dit het nodige betekent voor zijn bedrijfsvoering. Niettemin waren de contacten goed, en zijn goede afspraken gemaakt. Vervolgens sprak Janine Spieksma van Staatsbosbeheer (de eigenaar van het gebied) die aangaf dat ze het beheer de komende jaren spannend vond. Je richt een gebied in, maar de natuur gaat vaak zijn eigen weg. Je weet nooit welke zaden ineens opschieten en hoe het uitpakt. Tijdens haar praatje vloog er vlak achter haar een ooievaar en lepelaar over, ter ondersteuning van haar betoog. Knap geregeld! Als laatste kwam Mirjam Sterk, gedeputeerde van provincie Utrecht, aan het woord. Ook zij was tevreden over de samenwerking. Daarna werd het nieuwe informatiebord in de vorm van een schoepenrad onthuld. Dit geeft veel informatie.

Bij de bijeenkomst waren nog wel wat zorgen te horen, bijvoorbeeld over het budget voor het onderhoud van het gebied. Dat kost nogal wat, er ligt nu een afspraak voor zes jaar, maar daarna… Ter plaatse werd de beheersovereenkomst voor die zes jaar getekend. Ook zijn er zorgen over de begrazing door ganzen. Wordt dat nu meer of minder?

Op de vraag hoe hoog het water in de plas komt, en hoe vaak dit zal gebeuren, werd duidelijk dat als de plas als waterberging gebruikt wordt, het niveau 30 cm hoger kan liggen. Maar dat zal niet jaarlijks zijn. De doorvoercapaciteit naar de Lek is een miljoen m3, dat wordt als het nodig is eerst ingezet. Ten slotte het kostenplaatje. Het totale project kostte ca. € 5 miljoen. Daarvan wordt ongeveer € 1,5 miljoen bijgedragen vanuit het Europese subsidieprogramma POP3 (PlattelandsOntwikkelingsProgramma). Ik zou zeggen, kom allen genieten van dit mooie gebied!