0 dagen vrijheid
Door: Aad Kuiper Algemeen“We mogen dankbaar zijn voor de vrijheid waarin we hier nu al 80 jaar leven”, liet burgemeester Danny de Vries weten in zijn toespraak ter ere van de opening van de expositie 0 dagen vrijheid. ‘Want vrijheid is geen vanzelfsprekendheid. En vrede evenmin.”
“Maar er wonen ook mensen in Oudewater die het anders hebben ervaren. Zij komen uit landen waar oorlog heerst, of waar religie, afkomst of geaardheid je leven in gevaar kon en kan brengen. Zij kwamen hierheen omdat ze dachten: daar is het veilig; daar is het vrij. Maar voelen ze zich ook vrij? Ja en nee is het antwoord. En dat wisselende beeld krijgen we voorgeschoteld in deze indringende expositie.”
‘Ga kijken’
“Ga kijken”, zei Ronald Gabriels, de initiatiefnemer tot deze serie reuzegrote pamfletten die tot en met 6 mei op de Markt in Oudewater staan ons al eerder. “Misschien moet je zelfs vaker gaan kijken om tot je door te laten dringen in wat voor situatie de mensen die hun verhaal vertelden verkeerden en wat ze moesten inleveren toen ze vluchtten. Het is nauwelijks goed voorstelbaar dat je vlucht, ook al is het uit een onveilige omgeving. Maar het was vluchten uit een onmogelijke situatie naar iets waar ze zich nauwelijks een voorstelling van konden maken.”
De Vries: “De waarheid is natuurlijk dat veel van deze mensen - vluchtelingen, asielzoekers, ontheemden - die 80 jaar vrede en vrijheid niet zo beleven als wij. Ze leefden eerst in opvangcentra, soms jarenlang; in onzekerheid over hun toekomst. En eenmaal buiten die opvang is er vaak afstand, wantrouwen, vooroordelen. En dat roept weer op tot polarisatie, discriminatie en uitsluiting. En wat blijft is toch nog altijd, ondanks alles, de heimwee naar het land dat je zo ruw hebt moeten verlaten.”
‘Vrijheid moeten we delen’
“De vrijheid van de een mag niet ten koste gaan van de vrijheid van de ander. En dat geldt dus voor alle partijen; voor hen die hier vandaan komen en voor hen die hier naartoe gekomen zijn.”
De burgemeester maakte duidelijk dat hij zijn zich ernstig zorgen maakte over de ontwikkelingen in de wereld, over de rechten van de LHBTIQ+gemeenschap, over de oorlog aan de randen van Europa, over de armoede in Afrika en over de digitale dreigingen tot maatschappelijke onrust dichter bij huis. “We leven in een wereld waarin onzekerheid de norm is. De vraag is niet óf er in Nederland een volgende crisis komt, maar hoe voorbereid we zijn. Terwijl de wereld in beweging is hebben wij veerkracht nodig en dat betekent solidariteit en samenwerking.”
‘Vrede en vrijheid voor iedereen’
“Deze expositie laat zien wat er gebeurt als er geen vrijheid en vrede meer is. Dus laten we niet terugkijken met trots en dankbaarheid op 80 jaar vrijheid en vrede, maar laten we ook om ons heen kijken, en vooruit. Want vrede is pas echt als deze voor iedereen geldt. En vrijheid is pas waardevol als deze niemand uitsluit. En we zullen daar met elkaar samen extra stappen in moeten nemen. Deze expositie helpt daarbij.”
De burgemeester bedankte Ronald Gabriels en Sara Bekkers, die op haar beurt Lia de Vries voor de teksten en Yvonne Verbeij voor de foto’s bedankte. Vervolgens werd met hulp van een aantal geïnterviewden het eerste bord, dicht bij de Peperstraat, onthuld waarop de uitleg van de expositie staat vermeld. En voor de teksten van Ahmed, Basem, Hannan en Mariia, iemand die anoniem wil blijven en de foto’s is het wijs om de woorden van Gabriels op te volgen: “Ga kijken.”
