Een asielzoekerscentrum in Montfoort?

Sjoukje Dijkstra

Montfoort is bezig met het verkennen van mogelijke locaties voor een asielzoekerscentrum (azc) dat honderd mensen kan huisvesten.

De zoektocht naar een geschikte locatie voor een azc komt voort uit een nieuwe verplichting voor alle gemeenten onder de Spreidingswet, die per 1 februari 2024 is ingegaan. Deze wet vereist dat gemeenten plekken aanwijzen voor de opvang van vluchtelingen, mede omdat bestaande tijdelijke opvanglocaties niet langer beschikbaar zijn. Door deze wet ontstaat voor gemeenten een dringende noodzaak om opvangmogelijkheden te vinden. Het nieuwe kabinet heeft echter aangegeven de Spreidingswet te willen afschaffen. Bij afschaffing van de wet zou de verplichting voor gemeenten om asielzoekers naar rato op te vangen, komen te vervallen.

In de eerste helft van 2023 kwamen in Nederland 21.200 asielzoekers binnen. Naar verwachting komen in 2025 50.000 tot maximaal 83.000 asielzoekers binnen, waarbij 97.000 opvangplekken nodig zijn, oplopend tot 133.000 eind 2025. Onder de Spreidingswet moeten deze asielzoekers evenredig verdeeld worden over de gemeenten. De rekensom zou zijn dat per 10.000 inwoners ongeveer 25 asielzoekers per jaar moeten worden opgevangen. Daarin wordt dan ook nog gekeken naar de financiële draagkracht van de gemeente. Voor gemeente Montfoort met 14.000 inwoners betekent het dat de gemeente een verplichting zou hebben om ongeveer 37 asielzoekers op te vangen. Gemeente Montfoort reageert dat ze vanuit het Rijk de opgave hebben doorgekregen om 92 asielzoekers op te vangen, waarvan acht alleengaande minderjarige vluchtelingen. Waar de discrepantie in zit, wordt momenteel onderzocht. 

In de komende twee maanden zal het college een dialoog aangaan met diverse belanghebbenden om mogelijke locaties te inventariseren. Dit proces omvat gesprekken met omwonenden en maatschappelijke organisaties om een breed gedragen keuze te maken. Daarna zullen het college en de gemeenteraad een definitieve beslissing nemen, met als doel om medio oktober een overeenkomst met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) te sluiten.

Het stadsbestuur geeft de voorkeur aan een enkele grotere opvanglocatie, bij voorkeur aan de rand van de bebouwde kom en niet direct naast een school, maar wel in de nabijheid van voorzieningen. Dit heeft volgens het college als voordeel dat het beheer en toezicht eenvoudiger te organiseren is. Het COA zal verantwoordelijk zijn voor de beveiliging en het dagelijkse beheer, eventueel in samenwerking met het Rode Kruis. “We geven de voorkeur aan één grotere locatie omdat dat beheer en toezicht vereenvoudigt”, aldus het college. “Toch blijft veel afhangen van de beschikbaarheid van geschikte locaties binnen de gemeente.”

Speculaties over de Van Dam straat als mogelijke locatie voor een AZC werden vorige week ongegrond verklaard. Voor dit complex zijn namelijk al plannen in ontwikkeling voor een sociaal woningbouwprogramma, onder andere voor jongvolwassenen met een beperking en ouderen die 24-uurszorg nodig hebben. Burgemeester Petra van Hartskamp benadrukt dat deze plannen al vergevorderd zijn en dat de locatie daarom niet beschikbaar is voor asielopvang.