Jack van ‘t Riet Nederlands kampioen knikkeren

Gerard van Hooff

Het spel en niet de knikkers

Als de tienjarige Jack van ‘t Riet op de dag voor Koningsdag ziet op welke onderdelen hij aan de sportdag kan deelnemen heeft het knikkeren niet bepaald zijn eerste belangstelling. Tennis, voetbal, free run, dans en andere bezigheden spreken meer tot de verbeelding. Knikkeren herinnert hij zich nog uit de tijd dat hij leerling was van groep een. Op het schoolplein werd dat gedaan en er was zowaar een viertal speciale tegels beschikbaar met een uitholling erin; de pot. Bij juffrouw Nicolette en juf Marja was dat doorheen het jaar een bezigheid tijdens het buitenspelen. Knikkeren. Jacks moeder beoefende dat ook en net als schrijver dezes wist zij dat het in haar jeugd een bezigheid was waar eenieder zich op stortte.

‘t is knikkertijd

Plotseling was het dan knikkertijd, iets dat je als het ware overkwam en waar ook iedereen aan mee deed. Niet alleen in de stoepgoten, maar ook in uitgeholde spleten tussen de tegels en de muur van het huis of eenvoudig met een kuiltje dat met de hak van een schoen in het zand was gedraaid. Variatie te over, om van de tijd van de ‘bammen’ nog maar te zwijgen. Het beeld van kinderen met rode konen die te laat en bezweet het lokaal binnen rennen, omdat zij nog even een potje hadden moeten uitspelen, staat op ieders netvlies, evenals meningsverschillen over het toepassen van de regels. Sommige kinderen bereikten de status van grootknikkerbezitter en bezaten jaloersmakende hoeveelheden materiaal.

NK in Rhenen

De deelname aan het knikkeren op de jaarlijkse koningsdagspelen was een min of meer verplicht nummer. Bij Jack, die min of meer tegen heug en meug aan het knikkeren was begonnen, verliep het echter zodanig dat hij de smaak te pakken kreeg en als een van de winnaars uit de plaatselijke bus kwam. Het leverde hem geen medaille of beker op, maar naast een zak knikkers wel het recht om uit te komen op het landelijk kampioenschap knikkeren op de locatie van Ouwehands dierenpark in Rhenen. Dat werd voor de 20e maal georganiseerd. Van deze uitnodiging maakte de jeugdige Oudewaternaar onlangs gebruik met als motief er een dagje dierentuin van te maken als de wedstrijd voor hem geëindigd zou zijn. Het binnenhalen van een of meer polsbandjes ten teken dat je een ronde verder mocht zou meegenomen zijn. Een paar honderd deelnemers uit het gehele land stortte zich op het knikkeren en na een paar kleuren te hebben gescoord, liep het bijna mis door een jurylid dat niet al te serieus de telling bijhield. Gelukkig voor Jack was er toen ‘scheidsrechter Karin’ die hem een ronde verder hielp.

Talisvrouw

Zij werd een soort mentaal houvast en uiteindelijk waren de polsen van Jack bijna te klein om alle bandjes een plaats te geven. De finale werd gespeeld op een echte knikkerbaan. Twee deelnemers waren er die elkaar vlak voor de partij ontmoetten toen zij zich naar het toilet begaven om optimaal voorbereid te kunnen zijn. Bij Jack had zich inmiddels het gevoel ontwikkeld dat hij met Karin als scheidsrechter bijna niet meer kon verlezen. Dat gevoel werd bewaarheid. Op beelden is te zien hoe de laatste stuiter in de pot verdwijnt, er weer uitdraait en daarna alsnog in de pot verdwijnt. Zonder geluk vaart niemand wel!

Dierenverzorger in spe

Voor de winnaar was de grootst mogelijk denkbare beker beschikbaar alsmede 5,2 kilogram knikkers. Ook een dagje uit voor het hele gezin maakte onderdeel uit van de beloning. Terecht, want aan het ronddolen in de dierentuin was de kersverse kampioen niet toegekomen. Te druk met knikkeren, wie had dat gedacht? Voor Jack was uiteindelijk toch het hoogtepunt van de dag dat hij in gezelschap van een dierenverzorger de gorilla’s mocht voeren met walnoten en pinda’s. Of hij beroepsknikkeraar wordt? Nee dat niet. Jack houdt het bij volleybal. Daar kan hij zijn energie kwijt.