Openstelling touwbaan bijzonder geliefd

‘94-jarige oud-werknemer touwfabriek kwam ook even een kijkje nemen’

Bertus Sangers werkte vanaf zijn 14e (veertiende!) een aantal jaren bij de touwfabriek en kwam er nu weer eens een kijkje nemen. Maar eigenlijk deed hij dat niet voor zichzelf, maar als zeer betrokken vrijwilliger - hij kreeg voor al zijn vrijwilligerswerk in 2025 een Geelbuik-stadspenning uitgereikt; we schreven er destijds over - voor de 77-jarige Kees Boomaerts, die als oud-bewoner van het Sint-Gabriëlklooster, in Haastrecht tegenwoordig bijzonder naar zijn zin in Oudewater woont. En niet alleen voor deze heren was het een bijzonder bezoek, want de inschrijving voor een rondleiding was opnieuw behoorlijk overtekend. Een kleine 100 bezoekers kreeg een aantal boeiende verhalen te horen; zowel over de (geschiedenis van) de 350 meterlange touwbaan en Touwfabriek G. van der Lee, als wel over de wijk die op de plaats van de voormalige fabrieksgebouwen is verrezen.

Alle gasten die in shifts waren ingedeeld zodat er kleine groepjes bezoekers tegelijk een rondleiding kregen werden gastvrij ontvangen. Het eerste deel van de rondleiding door een van de gidsen met veel kennis van zaken ging o.a. over de langst werkende touwfabriek op het vaste land van Europa, over waarom het maken van touw ‘touwslaan’ wordt genoemd, de verschillen tussen touwslaan en touw vlechten en het werk dat nu nog steeds in de werkplaats wordt verricht: het maken van kabelarings en leguanen voor boten.

Van lijnbanen in de stad, via een stoommachine naar een elektromotor

De met grote wielen en drijfriemen ingerichte werkplaats werd getoond, terwijl verteld werd over waarom de lijnbanen, die eerst in de straten door de hele stad te vinden waren, uiteindelijk als één touwbaan buiten de stad terecht kwamen. En dat was niet alleen omdat er een stoommachine gebruikt ging worden. Vervolgens kwamen door zijn lengte de zeker imposante touwbaan met bel (je had nog geen telefoons), ‘omkeerblok’, klossen, teerbak en verschillende soorten touw in beeld. Een aardig weetje is dat aan de 25 km verschillende soorten touw voor de replica van de Batavia ongeveer een jaar werk is geweest. Diverse filmpjes op verschillende beeldschermen hielpen om het verhaal van de gids te verhelderen.

De Oude Touwfabriek

Zo ook verduidelijkte een filmpje over de nieuwe wijk De Oude Touwfabriek het ontstaan daarvan. Toen de oude fabrieksgebouwen niet meer nodig bleken omdat er in 1994 een nieuwe fabriekshal was gebouwd, zo vertelde een tweede gids de bezoekers, werd een plan daarvoor bedacht en uitgevoerd. Deze gids leidde de belangstellenden door het voormalige industriële complex dat door een architectenbureau herontwikkeld werd tot een woonwijk met nieuwbouwwoningen die de samenstelling en structuur van de oude fabrieksgebouwen volgden. Zo waren o.a. het ketelhuis met de kenmerkende schoorsteen, de twijnerij, de grommerbaan, de timmerwerkplaats en de eigen brandweerkazerne nog terug te vinden.

De intieme sfeer binnen het monumentale complex, met de steeds terugkerende oriëntatie op het weidse landschap, geeft deze plek de uitstraling van een industrieel landgoed in het Groene Hart.

Er volgen nog enkele rondleidingen. Belangstellenden vinden meer informatie op www.touwmuseum.nl