Archeologen zien nieuwe aanwijzingen bij De Bleek

‘We zitten mogelijk op een interessante overgang’

De bronstijdnederzetting die archeologen bij De Bleek in Montfoort hebben blootgelegd, blijkt mogelijk nog bijzonderder dan eerder gedacht. Dat vertelde archeoloog Iris Korver woensdagavond tijdens een goed bezochte presentatie over de opgravingen. Op basis van nieuw onderzoek vermoeden archeologen dat de vindplaats niet alleen sporen bevat uit de midden-bronstijd, maar mogelijk ook uit de overgang naar de late bronstijd. Daarnaast lijkt De Bleek mogelijk de meest westelijke midden-bronstijdvindplaats in het Nederlandse rivierengebied te zijn.

Dat laatste wordt momenteel verder onderzocht. “We zitten mogelijk op een interessante overgang”, vertelde Korver na afloop. Om daar meer zekerheid over te krijgen wordt verder specialistisch onderzoek gedaan naar aardewerkdateringen, koolstofdateringen en verdere landschapsreconstructies.

Mogelijk unieke vindplaats

Volgens Korver wordt steeds duidelijker hoe bijzonder de locatie is. Niet alleen voor Montfoort, maar mogelijk voor het hele rivierengebied. Archeologen vermoeden dat de nederzetting verder naar het westen ligt dan vergelijkbare bekende vindplaatsen uit dezelfde periode. Ook binnen Montfoort zelf is de betekenis groot. Complete bronstijdnederzettingen zijn hier nauwelijks bekend. Juist daarom levert het onderzoek veel nieuwe kennis op over de vroegste bewoners van het gebied.

Precies de rand van de nederzetting

Een van de verrassingen van het onderzoek is dat archeologen waarschijnlijk precies de buitenrand van de nederzetting hebben blootgelegd. Dat gebeurt niet vaak. Daardoor ontstaat een veel completer beeld van de omvang en opzet van de bewoning dan normaal gesproken mogelijk is.

Tijdens de presentatie nam Korver de aanwezigen mee in het verhaal achter de opgraving. Ze legde uit hoe oude rivierlopen en stroomruggen het landschap vormden en waarom mensen zich duizenden jaren geleden juist op de hogere oevers vestigden. Ook gaf ze inzicht in het proces dat voorafgaat aan een opgraving: van bureauonderzoek en grondboringen tot proefsleuven en uiteindelijk een grootschalig archeologische opgraving.

Heikikker zorgde voor vertraging

Opvallend detail was dat de opgraving niet direct kon beginnen. De aanwezigheid van de beschermde heikikker zorgde ervoor dat archeologen twee jaar moesten wachten voordat het terrein daadwerkelijk onderzocht kon worden.

Toen het onderzoek uiteindelijk van start ging, kwamen niet alleen sporen van huizen uit de bronstijd aan het licht, maar ook vondsten uit latere perioden. Korver vertelde onder meer dat er munten waren gevonden en een hanger van Jezus aan het kruis. Plus een hele bijzondere vondst, precies met Pasen gevonden, namelijk een ‘paasei’. Wat het is, wist ze niet te vertellen. “Met derde paasdag gevonden. Daarom noemen we het ook wel het paasei.” Juist die mix van vondsten laat volgens haar zien hoe verschillende generaties door de eeuwen heen gebruik hebben gemaakt van hetzelfde gebied.

Meer onderzoek nodig

Hoewel inmiddels veel bekend is geworden, zijn nog lang niet alle vragen beantwoord. De komende tijd worden de vondsten verder onderzocht. Vooral de datering van het aardewerk en aanvullend landschappelijk onderzoek moeten duidelijk maken of de archeologen inderdaad te maken hebben met een overgangsperiode binnen de bronstijd.

Als dat wordt bevestigd, wordt de vindplaats bij De Bleek mogelijk nog belangrijker dan nu al wordt aangenomen. Wat begon als een archeologisch onderzoek voorafgaand aan woningbouw, levert daarmee steeds meer nieuwe inzichten op over de vroegste geschiedenis van Montfoort.