Het vertrouwen in oorlogstijd
Door: Aad Kuiper Algemeen‘Ondergedoken in de regio Oudewater/Montfoort’
Jan (Dick) de Jong vertelt over zijn vader: Dirk Jan de Jong, wiens geweten, toen hij een jonge politie-inspecteur was, behoorlijk op de proef werd gesteld, waarna hij door zijn vastberadenheid eerst werd gedegradeerd (1941) en later een dienstbevel weigerde op te volgen (1942). Daarom moest hij onderduiken en vervolgens besloot hij te vluchten (1943), maar in 1944 als geheim agent weer terug naar Nederland kwam …
Het geweten is een teer instrument; zo luidt de titel van het boek dat Jan de Jong schreef over zijn vader. Het is het verhaal van een jonge Rotterdamse politie-inspecteur, die op 14 mei 1940 midden in het beslissende Duitse bombardement terecht komt en, nauwelijks bekomen van de schrik en het werken onder de nieuwe orde, enkele maanden impulsief en strategisch kiest voor het Rechtsfront en de Inlichtingendienst. Maar hij loopt daarbij wel autonoom zijn eigen weg. Zo is hij gelijktijdig actief in het verzet. In zijn werkkamer hangt hij in deze periode ‘gewoon’ een portret van koningin Wilhelmina op. U begrijpt dat dit verhaal niet af is. Hoe de vader van Jan de Jong de oorlog, mede dankzij de hulp van o.a. Oudewaternaren, heeft kunnen overleven en wat er verder op zijn pad kwam kunt te weten komen in de lezing, die op 7 mei in de Tuinzaal van De Wulverhorst om 20.00 uur begint.
Aan hen die hun geweten hebben laten spreken
Het draait in het boek, en ook in deze lezing, om het persoonlijke oorlogsverhaal van Dirk Jan de Jong, die een verhuisdoos vol brieven, documenten en dagboeken naliet, ‘om er iets positiefs mee te doen’. Het boek geeft inzicht in de duivelse dilemma’s in oorlogstijd als speler bij de politie tussen de linies. Het boek is een hommage aan de mensen zoals Ter Laak en Verkleij, die de moed hebben gehad om tegen de stroom in te zwemmen en niet zijn gezwicht voor tirannen. Aan hen, die hun geweten hebben laten spreken en zich onbaatzuchtig hebben ingezet om anderen veilig door de oorlog te loodsen.
“Tijdens de lezing zal ik de accenten op de regio Willeskop, op de dilemma’s, het verzet, het onderduiken en bovenal op het vertrouwen en de hoop”, liet De Jong ons weten. “Een hommage aan de verzetsstrijders uit de regio en zeker ook een hommage aan een aantal families uit Willeskop.”
