Expeditie waterberging Willeskop

Van 7 t/m 17 april zijn ruim 5.400 leerlingen in Nederland het klaslokaal uitgegaan voor de twintigste GeoWeek - een jaarlijks initiatief van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG). Leerlingen van 10-15 jaar konden actief aan de slag gaan met aardrijkskunde. Tijdens de GeoExpedities doen leerlingen veldwerk, bezoeken ze geobedrijven of krijgen ze gastlessen van professionals uit het werkveld. In dat kader had het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden deze expeditie over waterbeheer georganiseerd.

Er werden totaal 96 expedities aangeboden door 70 organisaties uit de bodem- water- en geo-informatiesector. Scholen konden zich daarvoor inschrijven. Meerdere schoolklassen uit Montfoort en Oudewater zijn in natuurgebied Willeskop ‘op veldwerk’ gegaan bij de sluis van de nieuwe waterberging. Maandag 13 april was groep 7 van de Mariaschool uit Oudewater aan de beurt. Deze waterberging moet bij grote hoosbuien de wateroverlast in de regio’s Oudewater en Willeskop voorkomen. Al doende leerden de kinderen hier waar de berging voor was, waarom er kades waren en hoe de sluis daar werkte. En de noodzaak om droge voeten te houden.

Bij de Expeditie Willeskop speelden de leerlingen een belangrijke rol in een spannend verhaal! Er kwam een enorme hoosbui aan, maar een saboteur had het hek naar de bedieningskast op slot gezet. Door het maken van verschillende opdrachten en vraagstukken in het natuurgebied moesten de leerlingen de code ontdekken waarmee het hek geopend kan worden. Op het nippertje werd de waterberging door een medewerker van het hoogheemraadschap in werking gezet en een ramp in de omgeving voorkomen! Na het opendraaien van de sluis kolkte het water het natuurgebied in. Dat vonden de kinderen machtig interessant! Gelukkig werd de sluis ook snel weer gesloten.

Ook was er toevallig een zwarthalszwaan te zien, een zeer zeldzame verschijning omdat die van nature hier niet voorkomt. Zijn leefgebied is Zuid-Amerika. Maar daar hadden de kinderen geen oog voor. De mevrouw van het hoogheemraadschap, die de les aan de kinderen gaf, wel.

Ook de Jozefschool ging op expenditie

De leerlingen van de groepen 7 en 8 van de Jozefschool gingen vorige week op expeditie in het waterbergingsgebied Willeskop aan de Damweg. De expeditie was een van de honderden expedities die tijdens de Nationale GeoWeek door het Koninklijk Aardrijkskundig Genootschap werden georganiseerd in heel Nederland.

Nu was expeditie wel een groot woord voor het tripje door het natuurgebied dat normaal het domein is van vogelaars uit de wijde regio. De leerlingen hadden echter weinig oog voor de diversiteit aan vogels, maar focusten zich op de negen opdrachten in het werkboekje. Daardoor misten ze ook de imposante bruine kiekendief die vlak boven hun hoofden op jacht was naar veldmuizen.

200.000 Kubieke meter

Na een heerlijke fietstocht van school naar de parkeerplaats halverwege de Damweg kregen de kinderen uitleg van Maarten Hoetmer, ecoloog bij Het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. De gids legde de kinderen de noodzaak en de werking van de waterberging uit. Een prachtig en ingenieus uitgedacht systeem om de polders rondom Oudewater droog te houden bij extreme wateroverlast. Via de waterinlaat bij Willeskop kan er maar liefst 200.000 kubieke meter water de berging in worden gepompt. Aan de kinderen om uit rekenen hoe lang het duurt voor de berging vol is als je weet dat er twee kubieke meter water per seconde het gebied in kan worden gepompt.

Ook kregen de leerlingen uitleg over de omliggende houtkades, de schelpeneilandjes, de gemalen en vispassages.

Code gekraakt

Na de informatieve wandeling werd er gepauzeerd op de vissteiger. Daar was het heerlijk toeven in het voorjaarszonnetje. Aan het begin van de middag keerde de groep terug bij het startpunt van de expeditie. Voor de kinderen restte daar de slotopdracht om de code te kraken die het toegangshek opende naar de grote schuif die het water uit de boezem blokkeerde om naar de waterberging te stromen. De code werd snel gekraakt en na enige vertraging arriveerde ook de medewerker van het Hoogheemraadschap, die de schuif naar de berging opende. Met een enorme kracht stroomde het water vervolgens de berging in. Bijzonder om te weten dat de dam ruim een dag open moet staan voordat de berging vol is. Zover kwam het niet, want na een minuut of twee deed de elektronica zijn werk en kwam het water weer tot stilstand.

De snor

De expeditie was een leerzame ervaring voor de leerlingen van de Jozefschool. En voor iedereen die meer interesse had in het prachtige gebied wist Hoetmer nog veel meer wetenswaardigheden op te dissen. Zoals over de bevers die binnen niet al te lange tijd via de Benschopper Molenvliet worden verwacht. En toen het even stil was, attendeerde Hoetmer zijn omstanders gelijk op de prachtige zang van de snor! Als toetje wandelde ook historicus Nettie Stoppelenburg nog langs. Zij verhaalde over de vele watermolens die vroeger het gebied droogmaalden.