Met of zonder t

De Oudewaterse wethouder Vincent Bos is een slim baasje: hij bedient zich van Linked-In om een complimentje te maken aan de mensen die eens in de 14 dagen het oud papier bij u ophalen. Goed idee, zo met de verkiezingen in aantocht.

‘Al decennialang, schrijft Vincent, halen vrijwilligers in Oudewater het oud papier op. Ooit begonnen met een platte kar…’, maar dat heeft de wethouder zelf niet meer meegemaakt. Veertig jaar geleden mocht Muziekgroep Oudewater het papier ophalen met een geleende vrachtwagen van De Ruiter (weet U het nog?), nu zorgt Umia (Uw Maat In Afval) voor een wagen met chauffeur, en doen de ophalers hun zegenrijke werk voor de kerk, de scouting en de voetbal.

Terloops herinnert de wethouder u aan de juiste ophaaldagen: elke eerste en derde zaterdag van de maand. Had u zich vergist? Bied het dan volgende week opnieuw aan (uitroepteken).

Hier beging hij trouwens een grammaticaal foutje: hij schrijft: Biedt het opnieuw aan! in plaats van: Bied het opnieuw aan! Hoe was het ook alweer: de Gebiedende of Aanvoegende wijs, zoals Houd de dief! Sla hem kreupel! Neem je woorden terug! Kietel mij! (willekeurige voorbeelden). De werkwoordsvorm is de stam, meer niet. De toegevoegde t aan de gebiedende wijs (Houdt den dief!) is officieel afgeschaft in 1954, maar, ter vergoelijking, hij klinkt nog heel bijbels (Gaat heen…). Ook in sommige Nederlandse en Vlaamse dialecten waar Ge en Gij nog spreektaal zijn komt die extra t geregeld ook in andere werkwoordsvormen voor (lees Felix Timmermans, lees Walschap, lees Hugo Claus). Die t vormt het subtiele onderscheid tussen enerzijds je, U, jij en jullie en anderzijds Ge of Gij, dat een statusverschil tussen de spreker en de aangesprokene aangeeft, maar dat gelijktijdig de wederzijdse vertrouwelijkheid aan wil duiden. U was op tijd, zegt de ambtenaar. Gij waart te laat, zei de pastoor.

Otto Beaujon