Open brief van Oekraïners

Een open brief van Oekraïners in Oudewater naar aanleiding van het artikel: “IKO wil taalles Oekrainers opzetten” in De IJsselbode d.d. 27 juni 2023

Op 27 juni 2023 verscheen in de lokale krant De IJsselbode het artikel: ‘IKO wil taalles Oekrainers opzetten’, waarin de auteur de mening uitsprak dat Russische en Oekraïense talen veel gemeen hebben en een Russische vrouw het initiatief nam tot het organiseren van cursussen voor Oekraïners. Dit schrijven heeft tot gekwetste gevoelens en verdriet geleid onder de Oekraïense gemeenschap. Wij lichten onze gevoelens graag toe.

Met het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in februari 2022 vonden meer dan 17 Oekraïense gezinnen, voornamelijk vrouwen en kinderen, onderdak in Oudewater. Vanaf de eerste dagen voelden wij Oekraïners de enorme steun en zorg van lokale bewoners. Velen van ons woonden bij gastgezinnen, wie we altijd dankbaar zullen zijn voor de opvang en hulp die ons is geboden. Van onze kant proberen wij zo snel mogelijk te socialiseren, een baan te vinden en deel uit te maken van de samenleving. Daarvoor willen wij absoluut de Nederlandse taal leren en beheersen, dit is zeer belangrijk voor ons. Dankzij de inzet van zorgzame buurtbewoners zijn er vorig jaar al taalcursussen georganiseerd, waar de meesten van ons met veel plezier aan hebben deelgenomen.

Aangezien het staatsprogramma voor het leren van de Nederlandse taal voor tijdelijk beschermde personen in Nederland nog niet van start is gegaan, hebben vertegenwoordigers van de Oekraïense gemeenschap in Oudewater herhaaldelijk een beroep gedaan op lokale vrijwilligers om taallessen te helpen organiseren. Een dergelijk verzoek werd met name door Oekraïners geuit tijdens een bijeenkomst van het IKO (Interkerkelijk Overleg in Oudewater). Dit is onder meer onze blijk van respect voor de taal van het land en haar inwoners dat ons heeft opgevangen.

De auteur van het artikel schrijft daarnaast dat de Russische en Oekraïense taal erg op elkaar lijken, dit is onjuist en in deze tijd van oorlog extra kwetsend. De gelijkenis van de Russische en Oekraïense taal is een wijdverbreide mythe, die zeer actief wordt gepromoot door Russische propaganda. Inderdaad, Oekraïners begrijpen de Russische taal omdat zij deze in de tijd van het Russische rijk, de USSR en voor een groot deel na 1991 op grote schaal op school verplicht moesten studeren, waardoor een aanzienlijk aantal Oekraïners tweetalig is. Tegelijkertijd begrijpen Russen die de Oekraïense taal nooit hebben gestudeerd of gehoord, het Oekraïens niet, het niet volledig of begrijpen het verkeerd. Vergelijk het met Nederland: vrijwel alle Nederlanders begrijpen de Britten omdat ze Engels hebben gestudeerd, maar de Britten begrijpen het Nederlands niet, het Engels en Nederlands zijn even ver van elkaar verwijderd als het Oekraïens van het Russisch.

In feite heeft de Oekraïense taal, als een aparte Slavische taal, tal van kenmerken die haar dichter bij of verder verwijderd brengen van naburige Slavische talen. Vanuit het oogpunt van de gemeenschappelijke woordenschat staan de Wit-Russische taal (84%), Pools (70%), Slowaaks (68%) het dichtst bij het Oekraïens en pas op de vierde plaats komt de Russische taal (62%).

Wat ons vooral tegen de borst stuit in deze vergelijking is het feit dat de Russische Federatie al decennialang probeert de Oekraïense cultuur te ondermijnen en af te schaffen, onder meer door in de tijd van de Sovjet-Unie een verbod te leggen op het gebruik van de moedertaal. Ook in deze oorlog is het Russificeren van Oekraïne en daarmee alles wat bij de Oekraïense cultuur en levenswijze hoort verbannen, verbieden of kapot maken, één van de redenen waarom Rusland de oorlog is begonnen. Ook al zijn we fysiek veilig in Nederland, ieder van ons leeft elke dag zijn eigen oorlog. Elke dag ontvangen wij triest nieuws over verwoeste steden, gedode en gemartelde burgers en gevallen verdedigers van ons vaderland.

Met alle respect voor het land dat ons onderdak heeft gegeven en grote dankbaarheid aan de bevolking van Oudewater en al haar initiatieven, willen we dat u onze gevoelens begrijpt en u niet laat misleiden door Russische propaganda. Wij staan altijd open voor een dialoog om onze gevoelens toe te lichten en de geschiedenis van ons prachtige land te delen.

Groep Oekraïners in Oudewater