Dodenherdenking in Oudewater

Maandag 4 mei, het tweeluik van de dodenherdenking in Oudewater (bijeenkomst in de Grote kerk gevolgd door kranslegging en eresaluut bij het kerkhof.)

In de kerk droeg Corry Roest een gedicht voor, gevold door zang. Een speciale gast, de Poolse brigadegeneraal Tomasz Lenart werd voorgesteld; zijn aanwezigheid was op uitnodiging van overste Van Amerongen die zich met hetzelfde onderwerp uit de moderne krijgskunde bezig hout als zijn Poolse confrère.

Aad Kuiper hield een voordracht over de vrijheid als democratisch beginsel, en je individuele vrijheid, en hoe die kunnen botsen. Dat vraagt om een zekere mate van solidariteit en respect, een beroep op het moreel kompas, misschien wel het belangrijkste om door te geven aan toekomstige generaties. Na het stichtelijk woord trok het kerkgezelschap naar de Waardsedijk.

Acht uur, Waardsedijk, twee minuten stilte. Een paar honderd Oudewaternaars stonden bijeen rond het intieme Ereveldje Tweede Wereldoorlog tussen de beide grote begraafplaatsen. Het Wilhelmus klonk.

Burgemeester Jongerius was helder: “Zorg voor je noodpakket, een kopie van je identiteitsbewijs, cash geld, sleutels, radio, zaklamp, telefoon, water, dekens, bewaarbaar voedsel. Want de oorlogsdreiging is groter dan ooit. En anders dan ooit tevoren. Onze ouders die de Tweede Wereldoorlog meegemaakt hadden, moesten onderduiken. Of werden tewerkgesteld. Hongertochten op de fiets, het leven vijf jaar in de pauzestand.

Nu: in de Oekraïne, Gaza, Iran. Daar ervaren we wat de moderne oorlog inhoudt. Waar de rechtsorde verbroken wordt. Waar het verschil tussen militaire en civiele doelen vervaagt. Ook uit Oudewater zijn joden afgevoerd naar vernietigingskampen: de familie Vos. Dokter van Praag ontsprong de dans. Bij de bevrijding zijn twee SS’ers en twee burgers omgekomen.

De digitale wereld van nu is nog veel grimmiger, vluchten kan niet meer. We moeten dankbaar zijn dat we hier nu samen kunnen zijn om te gedenken.

Er werd een gedicht voorgedragen: jij gevangen, ik vogelvrij. Het Marinierskoor zong Alles wat ademt, van Rob de Nijs. Nelleke den Boer las een gedicht voor. Agnes Jongerius en echtgenoot legden de eerste krans. Annemarie in ‘t Veen en Jan Broere legden een krans namens de gemeenteraad.

Overste Willem van Amerongen namens de Veteranen Lopikerwaard. Lida Baars en Tiny Thomassen namens de gezamenlijke kerken. Svitlana Shevtsova en Kataryna Bilonosova legden een krans namens de Oekraïense gemeenschap in Oudewater. Arnoud Melkert en René Vergouwen namens de brandweer en de hulpdiensten. Marcel Heijmans en Boy Janmaat namens LHBTI. Scouting legde bloemen, de Banier zong en het defilé schoof langs de graven van de slachtoffers op de beide burgerbegraafplaatsen. Na afloop wachtte eenieder die daar zin in had een kop koffie in het oude stadhuis.

Gedicht:

Nee, ik ben je niet vergeten

ik noem je naam, tel je jaren

weet hoe je gestorven bent

maar wat ik niet kan weten

wat jij gedacht hebt toen

de storm van haat opstak,

het machtsvertoon, de woorden

die voorafgaan aan het kwaad

dezelfde woorden die nu klinken

toen jij ze hoorde in jouw dagen

dacht je ook, het waait wel over

als de bloesem in de wind

mijn boom zal weer als ieder jaar

gewoon dezelfde vruchten dragen

jij werd ontworteld, uitgeroeid,

je stem, je toon, wat je zag,

begraven onder 80 jaar herdenken

en ondertussen

steekt dezelfde storm weer op

nu sta ik hier

weer waait de bloesem in de wind

en denk aan wat jij hebt gedacht

Nelleke den Boer - Strien

Misverstand

In de uitnodiging (ook in deze krant) stond dat het mogelijk was de uitzending ook via Radio Midland mee te beleven. Door een misverstand bij de studio in Woerden bleek de lijn die voor de grote kerk in Oudewater gereserveerd was op het moment van uitzending al uitgegeven aan een ander programma elders binnen het werkgebied. Voor hen die tevergeefs geprobeerd hebben op de uitzending in te tunen de welgemeende excuses van Radio Midland.