Hoe Marne uit Oudewater zijn weg vindt bij Digibende

Op een werkbank in het Utrechtse ontwikkelcentrum Digibende liggen onderdelen van een wagentje, aangedreven door een muizenval. Naast de bouwmaterialen staat Marne van Vliet (19) geconcentreerd te puzzelen met een stuk software. Hij probeert het mechanisme straks zo te programmeren dat het wagentje met één ruk vooruitschiet. Het project is typisch Marne: klein, overzichtelijk, maar uitdagend genoeg om zijn talent en creativiteit in kwijt te kunnen.

Twee dagen per week reist hij vanuit Oudewater naar Digibende, een plek voor jongeren die niet passen binnen het klassieke schoolsysteem. Jongeren die, net als Marne, soms jaren thuis hebben gezeten door angst, dwangstoornissen, tics of overprikkeling. Bij Digibende krijgen ze een kans om opnieuw structuur en zelfvertrouwen op te bouwen via techniek en digitale projecten. De vestiging in Utrecht ontvangt negentig jongeren per week; daarnaast zijn er locaties in Amstelveen, Delft, Den Bosch en Roermond. Er wordt gewerkt aan robotica, games, muziek en kunst, altijd binnen een duidelijke dagstructuur met ruimte om op adem te komen.

Marne herinnert zich nog goed hoe spannend het in het begin was. De eerste keren voelde Utrecht mijlenver van huis. Een lange tijd had hij zich nauwelijks buiten zijn eigen straat durven begeven, omdat dwanghandelingen hem letterlijk uren kostten. Inmiddels is dat veranderd. De bus naar Digibende neemt hij zonder grote rituelen. Binnen is hij op zijn gemak en lacht hij makkelijk naar begeleiders en andere jongeren.

Vrijheid zonder oordeel

Wat Marne zo aanspreekt is dat hij hier niet wordt afgerekend op wat hij niet kan. Er is geen lijstje waaraan hij moet voldoen, geen onverbiddelijk lesrooster met proefwerken. Wel zijn er vaste blokken op een dag, maar altijd met ruimte voor eigen initiatief en pauzes. Soms werkt hij met robots, dan weer met 3D-ontwerpen of games, maar even goed schuift hij aan bij een bordspel of bouwt hij een maquette die misschien nooit helemaal afkomt. Het mag. Het mág ‘mislukken’ en dat is zijn grootste opluchting, “want op vorige scholen werd ik daarop afgerekend”, zegt Marne.

Digibende-ambassadeur Filemon Wesselink raakte betrokken toen hij voor het televisieprogramma Het is hier autistisch jongeren ontmoette die tussen wal en schip vielen. Sindsdien zet hij zich al jaren in. “Het mooie aan Digibende is dat jongeren er op hun eigen manier en in hun eigen tempo kunnen groeien”, zegt hij. “Als je weer leert vertrouwen op jezelf, komt de rest vanzelf.” Marne vult aan: “Ik kan hier ook gewoon even rondlopen als het druk wordt, dat vind ik fijn.”

Stapjes vooruit

Wie Marne vandaag ziet, ziet een jongen met talent én lef. Hij is weer gewend geraakt aan de buitenwereld, maakt nieuwe vrienden en durft initiatief te nemen. Ook buiten Digibende groeit hij: hij doet aan polsstokverspringen, roeit mee met de Drakenboot, zwemt ‘s winters in koud buitenwater, en heeft zich aangemeld om vrijwilligerswerk te doen bij de Heksenwaag in Oudewater. “Het lijkt me leuk om daar toeristen te helpen en gewoon weer mensen te spreken”, vertelt hij.

Zijn moeder Marscha vertelt erg trots te zijn op hoever Marne is gekomen. Ze vertelt: “Hij was altijd een vrolijke en leergierige jongen. Op de basisschool werd duidelijk dat hij autisme en ADD heeft, een lastige combinatie, maar met goede begeleiding werkbaar. Dankzij ACIC, een coach van Revisie en later het Kesper College zette hij Marne stappen vooruit, al bleek een gewone school toch niet haalbaar. Gelukkig was daar Digibende, zo’n fijne plek gun ik ieder kind dat buiten het reguliere onderwijs valt”, besluit Marscha, die hoopt dat het stadsteam Oudewater ouders daarin steeds beter zal ondersteunen.

Marne heeft ondertussen geleerd dat het niet altijd gaat om het behalen van een diploma. Dat hij zelfvertrouwen terugvindt, sociale contacten heeft opgebouwd en plezier haalt uit zijn dagen, dát is winst. “Ik voel me weer mezelf”, zegt hij, “en dat is eigenlijk veel belangrijker dan een diploma.” Gevraagd naar de toekomst zegt Marne dat hij er nog niet helemaal uit is. Misschien later een opleiding, maar eerst wil hij kijken wat vrijwilligerswerk hem brengt. “Ik wil vooral bezig blijven en iets betekenen, dat is voorlopig genoeg”, zegt hij.