Je zult het zelf moeten doen

Ik heb ooit een leerkracht meegemaakt die met een van de leerlingen die zij in de groep had heel lastig kon omgaan. Vervolgens legde zij de oorzaak bij … de ouders, de televisie, de vriendjes, de buurt, de huidige tijd en ga zo nog maar even door. Overigens niet per se in die volgorde; ze wist het zelf ook niet. Maar als je dát doet dan hoef je zelf niet in actie te komen, want tenslotte kun je aan die ouders, de televisie, de vriendjes, de buurt, de huidige tijd toch niets doen. Klagen kun je; dat wel. Maar dat helpt niet. Jou, als leerkracht niet en die leerling al helemaal niet. En beiden voelen zich er ongelukkig onder. En voor de laatste kan het zelfs een ervaring zijn die hij/zij een leven lang mee moet dragen.

Als er een ander probleem is, waar je zelf mee zit en je hebt dat buiten jezelf ‘neergelegd’, heb je tijdelijk geen probleem. Het is buiten jezelf gestald en dat is wel zo makkelijk, want dan hoef je niet in beweging te komen. Je voelt je misschien wat prettiger, maar het lost niet echt iets op. Het blijft een probleem dat na verloop van tijd toch de kop weer opsteekt.

Soms is het verleidelijk om achterover te leunen en te wachten tot iemand anders je problemen oplost. De overheid, je baas, je partner, of misschien verdwijnt het als sneeuw voor de zon. Maar de harde realiteit is: als je wacht tot een ander het voor je regelt, kun je meestal lang wachten. Sterker nog, als het zich oplost heb je tegen die tijd waarschijnlijk een baard à la Gandalf, en dat is toch wat ongemakkelijk.

Die leerkracht had moeten bedenken: wat moet ík doen om ervoor te zorgen dat het beter gaat? Bij welk probleem dan ook, dan zul je dat moeten bedenken. Of, als er echt niets aan te veranderen valt, dan is het echt niet anders. Die zaken zul je moeten accepteren.

De kunst van het leven is accepteren wat je niet kunt veranderen en werken aan wat je wél kunt beïnvloeden. Je kunt je bijvoorbeeld opwinden over het weer, maar tenzij je een directe lijn met Moeder Natuur hebt (en als dat zo is, graag even delen), zul je toch echt een paraplu moeten pakken. En ja, sommige dingen zijn oneerlijk: de buurman wint de loterij zonder te werken, terwijl jouw salaris verdwijnt in de bodemloze put genaamd ‘vaste lasten’. Maar klagen verandert niets. Actie wel. Een van die acties kan zijn om te vragen om hulp. Als je er echt open voor staat, kan dat helpen, maar je zult het nog steeds zelf moeten doen, want niemand anders doet het voor je.

Dus wil je een betere baan? Ga solliciteren. Wil je fitter worden? Sta op van die bank. Wil je een leven dat niet voelt als een aaneenschakeling van verplichtingen? Maak keuzes. En als het allemaal even tegenzit, weet dan: er zijn altijd drie dingen waar je wél controle over hebt: je inzet, je houding en of je wel of geen extra koekje bij de koffie neemt. Dat laatste is misschien niet levensveranderend, maar hé, laten we beginnen met de kleine overwinningen.

Aad Kuiper