Ingezonden brief: Weerbare samenleving?

Met enige bravoure maakte de VVD via De IJsselbode van vorige week bekend, dat de gemeenteraad een motie over de weerbare samenleving heeft aangenomen. De eerste retorische vraag van de schrijver is of we ons moeten voorbereiden op Russische tanks in onze straten. Ofwel: moeten we ons voorbereiden op oorlog? Hij denkt dat het niet zo’n vaart zal lopen. Als specialist bij Defensie bezit hij de benodigde kennis. Maar even verderop stelt hij dat er ook zonder tanks in onze straten nog veel vragen onbeantwoord zijn.

Inderdaad, en de VVD zorgt er met haar ingezonden brief voor dat er nog veel meer vragen zonder antwoorden ontstaan. Zo is onduidelijk wat de inhoud van de aangenomen motie is. In Zweden informeert de overheid de inwoners over wat er bij oorlog of andere grote rampen allemaal in werking wordt gesteld. In Nederland beperkt de overheid zich tot het verspreiden van richtlijnen voor een noodpakket. Meer informatie lijkt niet beschikbaar. Dat is kwalijk. Het is de taak van de overheid om duidelijkheid te scheppen door middel van richtlijnen hoe burgers zich meer weerbaar kunnen maken tijdens een crisis. Daarbij hebben ook gemeenten een belangrijke rol. Zij moeten er onder andere voor zorgen dat de verschillende (hulp)instanties onderling goed samenwerken en dat tijdens een crisis de inwoners goed en tijdig worden geïnformeerd over de situatie in hun leefomgeving. Hierbij gaat het om vragen als wat te doen als de elektriciteit uitvalt, het drinkwater vervuild raakt of andere ontwrichtende calamiteiten. Dergelijke dreigingen zijn reëel en verdienen prioriteit van het bestuur. Alleen het uiten van deze zorgen zonder duidelijk te maken hoe het gemeentebestuur gaat werken aan een sterker en weerbaarder Oudewater maakt de onzekerheid onder de inwoners alleen maar groter.

Waarom moet er een motie worden ingediend om de inwoners te informeren over bestaande plannen mocht er een crisis ontstaan? Dit kan toch ook zonder motie? Zo’n motie moet duidelijkheid scheppen. Het is belangrijk dat er geen enkele onduidelijkheid meer bestaat. Worden de bewoners meegenomen in verbeterplannen of om advies gevraagd? Gaan diverse (hulp) instanties ons via folders informeren wat zij voor ons kunnen betekenen tijdens een grote crisis? Wordt er huis aan huis informatie verstrekt? En wanneer krijgen wij deze informatie? Kortom, om Oudewater weerbaarder te maken, is meer nodig dan holle retoriek.

Veel mensen voelen zich niet gehoord en zijn minder weerbaar doordat de politiek hen in de steek laat. Zij zitten met veel onbeantwoorde vragen, niet alleen over grote geopolitieke kwesties, maar ook over andere lokale vraagstukken zoals wonen, zorg, drugs- en alcoholgebruik, armoede, e.a. Ook op deze thema’s blijft het overwegend bij mooie woorden. Aandacht voor weerbaarheid is belangrijk, maar er zijn talloze onderwerpen die de mensen meer persoonlijk raken, en waar men op daadkrachtige besluiten wacht. Voor woningzoekenden is de wooncrisis bijvoorbeeld meer tastbaar dan een crisis door oorlogsdreiging.

Gerrit van Leeuwen

Een sloopje spliterwten

Hele oude Oudewaternaars herinneren zich misschien nog dat bij de vorige wereldcrisis alle burgers welgemeende goede raad kregen van de overheid. Het was 1961, de koude oorlog woedde, de CIA beraamde een invasie op Cuba om Fidel Castro af te zetten, Chroesjtsjov stuurde atoomonderzeeërs naar de Golf van Mexico en dreigde met atoombommen.

Alle Nederlandse huishoudens kregen een dienstenvelop met rode opdruk: hang deze instructies op een plek waar u ze altijd weet te vinden (menigeen hing ze achter de verjaardagskalender).

In de envelop stond wat te doen in geval van crisis en/of oorlog: zorg voor een zaklantaren, een radio, flessen drinkwater en mondvoorraad. In het lijstje aanbevolen goed bewaarbare voedingsmiddelen stond onder meer een ‘sloopje spliterwten’. En als het luchtalarm afging, zat je het veiligst tegen een bombardement onder de keldertrap, want behalve bij een voltreffer ‘ging de luchtdrukgolf dan over je heen’.

Overheden hebben altijd te weinig fantasie om de toekomst te voorspellen.