Van schilder tot molenaar: John van Schaik combineert twee ambachten

Wat begon als een carrière in de schilderwereld, groeide voor de Linschoter John van Schaik uit tot een passie voor molens. Naast 37 jaar schilder bij Rutges Vernieuwt, is hij ook gediplomeerd molenaar, met een bijzondere liefde voor historische molens. Het schilderen van deze monumenten vraagt niet alleen om vakmanschap, maar ook om inzicht in hun mechaniek en geschiedenis.

Van spuiterij naar schildersbedrijf

Van Schaik begon zijn loopbaan ooit bij een spuiterij, maar vond daar niet zijn draai. Al snel stapte hij over naar Rutges Schildersbedrijf, destijds gevestigd in Montfoort. Inmiddels is het bedrijf verhuisd naar De Meern en houdt het zich naast schilderwerk ook bezig met renovaties en vernieuwingen van grote woningbouwprojecten.

De eerste kennismaking met molens

In 2011 kwam Van Schaik voor het eerst in aanraking met molens, toen hij de Spengense poldermolen schilderde. Dit bleek het begin van een nieuwe liefde. Sindsdien heeft hij al minstens twintig molens onder handen genomen, hoewel hij toegeeft dat hij de tel kwijt is geraakt. Zijn werk bracht hem in contact met molenaars, die zijn interesse wekten om zelf molenaar te worden.

Opleiding tot molenaar: een pittige uitdaging

Pas in 2016 besloot Van Schaik de sprong te wagen en startte hij met de opleiding tot molenaar. “Het was best pittig,” vertelt hij. “Zoveel boeken om door te werken, soms vroeg ik me af waar ik aan begonnen was.” Toch zette hij door en rondde hij de tweejarige opleiding af. Zijn proefexamen deed hij op korenmolen De Valk in Montfoort, en het landelijk examen op de Kockengense poldermolen. Spannende momenten beleefde hij tijdens zijn stage op de Kortrijkse molen in Breukelen, toen plotseling het weer omsloeg en de molen bijna aan de haal ging.

Wolken lezen

Van Schaik merkt dat het molenaar schap hem goed van pas komt bij het schilderwerk aan de molen. “Ik weet precies welke delen van de molen bewegen, wat het werk makkelijker maakt. Ook mijn kennis van het weer helpt: je leert wolken lezen en dan kun je beter inschatten of je wel of niet kan schilderen.”

Monumentale molens vragen om zorgvuldigheid

Het schilderen van molens vraagt om meer dan alleen vakmanschap. “Je hebt te maken met oude verflagen, zoals teer, wat je niet meer mag gebruiken. En je moet rekening houden met historische kleuren. Onlangs heb ik de Nederlandse Stad- en Streekwaaier ontvangen, een kleurenwaaier met historische kleuren van Nederland door de eeuwen heen. Dat is interessant om eens te bekijken.”

Sponsoring en donaties voor restauratie

Momenteel werkt Van Schaik aan molen De Valk in Montfoort, een molen in bezit van Het Utrechts Landschap. Het budget voor de restauratie was beperkt, maar Rutges, het bedrijf waar Van Schaik werkt, sponsort het schilderen van het hekwerk rond de omloop van de molen. Daarnaast zijn via de Rabobank en fondsenwerving extra donaties binnengekomen, waardoor meer opknapwerk mogelijk is.

Liefde voor ‘zijn’ molen in Kockengen

Van Schaik is blij dat hij zijn passie voor schilderen en molens kan combineren. “Het is handig dat ik als schilder én molenaar de molen zelf in de juiste stand kan zetten voor het schilderwerk.” Hij is minder gaan werken en kan daardoor op vrijdag en zaterdag naar de Spengense molen in Kockengen waar hij tweede molenaar is. Hij vindt het jammer dat de molen op zondag niet mag draaien. “Dat was vroeger wel anders. Als er niet gedraaid werd op zondag dan zouden ze verdrinken. Als je van God op zondag niet mag draaien, dan laat hij het ook niet waaien”, grapt hij. “Ik hoop dat ik in de toekomst ‘mijn eigen molen’ mag schilderen, maar dat hangt af van wie de aanbesteding krijgt.”

Van Schaik is nog een aantal weken te vinden in Montfoort met de schilderklus aan de molen. Terwijl van Schaik op de omloop aan het schuren is wat stof doet opwaaien, verpakken de vrijwilligers beneden in de molen het gemalen meel in wat weer ander stof doet opwaaien.