Sociale voedselbossen

Vorige week vrijdag hadden de voedselbossen in de provincie Utrecht Open Dag, aldus een persbericht van de Utrechtse Milieufederatie. Met twee voedselbossen binnen onze lezerskring de moeite waard om aandacht aan te besteden. Maar het ene voedselbos stond niet op de deelnemerslijst en bij het andere voedselbos, wèl op de lijst, wisten ze van niks, en was de man die alles van het bos wist elders aan het werk. Andere keer dus.

NRC had de afgelopen week een zeer lezenswaardig artikel over voedselbossen in onze klimaatzone en de vraag of en hoe een voedselbos ooit rendabel gemaakt kan worden. Stof tot na- en meedenken genoeg.

Een paar jaar geleden ontmoette ik Uncle Eddy, een oudere man uit Indonesië die, zo vertelde zijn maten me, een hoge functie bij de politie had gehad. Let wel: ‘Oom’ is in Indonesiue net als in Amsterdam een beleefdheidsvorm. Je spreekt iemand aan als Ome Wim of Oom eduard zonder dat je familie van elkaar bent. ‘Uncle Eddy’ dus. Met een hele groep fietsers op pad waren we getuige van een tamelijk heftig verkeersongeval. Zonder aarzelen sprong Uncle Eddy van zijn fiets om een vrouw die op straat lag eerste hulp te verlenen. ‘Ja, dat blijft, legde hij me later uit, wat ik niet meteen begreep. We spraken Engels; want mijn Bahasa is niet goed genoeg, en Eddy’s Nederlands van hetzelfde. Wat opmerkelijk was, want Uncle Eddy vertelde dat hij in de jaren zestig medicijnen gestudeerd had in Groningen (samen met een klein groepje landgenoten, colleges en practica in het Engels, diploma halen en dan zo gauw mogelijk terug naar hun vaderland). Vanuit zijn artsenpraktijk in Djakarta had dr Eddy gesolliciteerd naar een baan bij de medische dienst van de politie, en was daar verder opgeklommen tot de hoogste functie bij de medische dienst in de rang van luitenant-generaal of zoiets, met een vorstelijk pensioen.

Zijn leven lang al investeerde hij wat hij overhield in fruitkwekerijen. Berapa tjap? vraag ik. Semuanya, zegt Uncle Eddy: pisang, nanas, jeruk, buncies, asem, ketimun, leetjie, semangka, rambutan, ara, belimbing, lombok, durian, kelapan, kedongdong, djagung, manggistan, noem maar op. Want fruit in alle soorten beschouwt dr Eddy als een belangrijke basis voor een gezond leven, en de kweek daarvan geeft niet meteen het hoogste rendement maar wel door de jaren heen een min of meer vaste opbrengst. Het sociale element speelt bij hem een belangrijke rol: de bijdrage aan de volksgezondheid, en het welbevinden van het personeel op zijn kwekerijen. De gemengde boomgaarden van Uncle Eddy zijn een geslaagd voorbeeld van ‘sociale voedselbossen’ met hoog maatschappelijk rendement, in een klimaat waar dat kan.

Otto Beaujon