Boeiende lezing Manu Keirse voor medewerkers hospice

Margreet Nagtegaal

Op 14 oktober was het de dag van de Palliatieve Zorg. Daarom organiseerden de coördinatoren van de hospices Woerden, Bodegraven en Oudewater op 11 oktober een bijeenkomst voor al hun vrijwilligers. Niemand minder dan professor dr. Manu Keirse was uitgenodigd om te spreken over het onderwerp ‘helpen bij verlies en verdriet’. Een welbekende naam en schrijver van een groot aantal boeken over dit thema. Zo’n honderdvijftig (zorg)vrijwilligers en professionele krachten uit genoemde hospices, waren aanwezig, en luisterden geboeid naar deze bijzondere lezing in het Zalencentrum in Oudewater.

Prof. dr. emeritus Manu Keirse is klinisch psycholoog, doctor in de geneeskunde én de specialist in België en Nederland als het over rouw en de laatste levensfase gaat. Hij schreef vele boeken, welke stuk voor stuk bestsellers zijn en in vele talen vertaald zijn. Ze worden geprezen omwille van hun grote toegankelijkheid en herkenbaarheid.

De volle zaal was dan ook stil vanaf het begin van de lezing tot aan het eind, op regelmatig een knikkend hoofd en een fluistering van herkenning na. De handvatten en voorbeelden van rouwverwerking werden beeldend en boeiend verteld. Manu stelt: “Als je tijd krijgt kun je de stormen aan. Denk niet dat je je verlies moet leren vergeten. Je hoeft niet los te laten. Verlies kun je overleven door te leren het anders vast te houden.” Manu Keirse spreekt veel uit eigen ervaringen. Zo bezocht hij regelmatig een jonge vrouw, moeder van vier kinderen en ongeneeslijk ziek. Hij adviseerde haar herinneringen te maken. Kort voor haar overlijden toonde deze vrouw aan hem haar vijf opgestapelde dozen. Voor haar man en voor elk kind een doos met herinneringen, foto’s, brieven, ingesproken geluidsopnamen, waardevolle spullen en cadeautjes. Hij sprak veelvuldig over verlies door de ogen van kinderen. Hij gaf de tip om kinderen vooral te betrekken bij een afscheid. Daar waar de cultuur van vroeger de kinderen ‘voorbij liep’, pleit Manu ervoor hen mee te nemen in dit proces. Hij noemde vier sleutels van verlies. Dat zijn luisteren, geef correcte informatie, toon warmte en genegenheid en tot slot het levend bewaren van herinneringen. “Pijn wegduwen is verlengen van het rouwproces. Verdriet is normaal.”

Help dierbaren om een overlijden te ‘overleven’

Het thema is juist voor medewerkers van een hospice leerzaam, herkenbaar en inspirerend. Mensen in de laatste fase van hun leven kunnen behoefte hebben aan ondersteuning door (goed opgeleide) vrijwilligers. Thuis, wanneer ze daar tot het einde willen verblijven of als ze te gast zijn in een hospice. Keirse gaf de aanwezigen aan de hand van voorbeelden heel veel praktische tips. “Help de mens die gaat sterven om samen met zijn dierbaren mooie herinneringen op te bouwen. En ook om ze levendig te bewaren.” Over de periode na het overlijden van een dierbare zegt Keirse: “Rouwen is niet aan tijd gebonden. Groot verlies vraagt, soms langdurig, om ‘rouw-arbeid’, uitputtend voor lichaam en geest. Help dierbaren na een overlijden om dat verlies te ‘overleven’. Dus blijf erover praten en blijf naar elkaar luisteren. Groot verlies gaat in je leven altijd als een schaduw met je mee.

Na zijn toespraak konden ook nog vragen worden gesteld en veel vragen werden beantwoord met heldere ideeën en bruikbare handvatten om straks te gebruiken in de praktijk. Na afloop van de avond konden de boeken van Manu worden gekocht en daar was veel belangstelling voor. Het was een zeer inspirerende en geslaagde avond voor de medewerkers en collega’s uit de drie hospices uit deze regio.

Binnenkort verschijnt er bij deze krant een mooi magazine met alle informatie over Hospice Oudewater. Ze zijn altijd op zoek naar nieuwe zorgvrijwilligers. Lees daarover in het magazine.dat 31 oktober uitkomt. Begin 2024 zal er weer een nieuwe training starten. Het mag gezegd, maar werken bij Hospice Oudewater geeft je veel. Er is volop begeleiding en training voor het werk als vrijwilliger, waaronder dus ook deze bijzondere spreekbeurt van Manu Keirse.