Rooie Sien, komt dat zien!

Hester van der Vlist

75-jarig jubileum is in zicht

In oktober 2023 bestaat toneelvereniging Artoha 75 jaar! Op 19 oktober 1948 werd toneelvereniging Artoha opgericht. Dit wordt gevierd met de jubileumvoorstelling ‘Rooie Sien’, geregisseerd door Conny van der Heul. Een pakkend verhaal over liefde, verraad, onschuld, plezier, jaloezie maar bovenal de veerkracht van de mens en dat in de setting van zo’n 100 jaar geleden. Een voorstelling met heerlijke meezingers die u gezien moet hebben! U bent welkom op 26, 27 en 28 januari & 2 en 3 februari 2024 in de Thuishaven in Haastrecht.

‘Met ‘Rooie Sien’ vieren we 75 jaar Artoha’ staat op de website www.artohaastrecht. In Rooie Sien wordt teruggegaan naar een setting van honderd jaar geleden, we spreken over het jaartal 1923, maar hoe was de setting op 19 oktober 1948, de tijd waarin Artoha werd opgericht, alsook de periode waarin de televisie werd uitgevonden. De wereld op je scherm. Televisie brengt de wereld dichterbij. Televisie is een toneeluitvoering, maar dan met een uitvoering in de woonkamer, kun je stellen.

Artoha is ontstaan vanuit een cabaretgroep die op heeft getreden bij het vijftienjarig jubileum van de toenmalige Katholieke Arbeiders Beweging. De cabaretgroep kwam niet zo goed van de grond, waarna besloten werd er een toneelgroep van te maken. Deze is opgericht op 19 oktober 1948. De eerste vijf jaar was het nog een onderdeel van de KAB, maar vervolgens werd ArToHa (Arbeiders Toneel Haastrecht) een zelfstandige vereniging. Artoha is met minimaal elf leden gestart. Leden van het eerste uur waren onder andere de heren W. Oskam, J. Bakker, A. Bakker en mevrouw A. Haagen.

Een interview met Annelies Sibbes en Benno Dekker.

In welk jaar werd de eerste voorstelling gegeven?
Het eerste stuk ‘Millionair gesignaleerd’ is opgevoerd na een repetitieperiode van 3 maanden op 22 februari 1949.

Waar werd gerepeteerd?
In het Verenigingsgebouw.

Waar vonden de uitvoeringen plaats?
Ook in het Verenigingsgebouw, maar er waren ook optredens/uitvoeringen in omliggende plaatsten, zoals Nieuwerkerk en Reeuwijk, vaak wel op plekken met een link met één van de leden.

Hebben jullie een overzicht van alle stukken die opgevoerd zijn?
De laatste jaren staan op de website (er is wel een schriftje met alle stukken, maar dat heb ik niet in mijn bezit). De eerste jaren speelde Artoha wel drie stukken per jaar, vanaf de jaren ‘60 wordt besloten dat nog twee keer per jaar te doen en vanaf 1991 zijn we teruggegaan naar één stuk per jaar. Vanaf die tijd is eind januari het vaste speelmoment geworden.

Welke toegangsprijs werd er in 1948 berekend?
De toegangsprijs was 10 cent (inclusief gemeentebelasting).

Wat waren de lidmaatschapskosten toen?
De leden betaalden 0,15 cent per maand.

Wat zijn persoonlijk jullie favoriete toneelstukken (max 2)
Benno: Mijn favoriete stukken zijn ‘De Tante van Charlie’ en ‘Tel uit je winst’. Deze op en top sterke kluchten hadden voorafgaand een heel leuk repetitieproces. Veel lachen, maar ook uitdagend en echte topsport.
Annelies: In ’Arsenicum en oude kant’, een komische thriller, mocht ik een gek typetje spelen met flink accent, dat was een leuke uitdaging. Daarnaast is het jubileumstuk waar we nu mee bezig zijn een favoriet. In ’Rooie Sien’ komt alles samen wat ik zo leuk vind aan toneel. Een beetje drama, humor, luchtigheid én leuke nummers om te zingen. Maar heel eerlijk, iedere rol heeft zijn uitdaging en we vonden het lastig om stukken te selecteren.

Wat zijn de grootste veranderingen in vergelijking met 75 jaar geleden?
We spelen minder stukken, maar er gaat wel meer tijd naar roluitdieping en spelontwikkeling. De regisseurs komen niet meer uit eigen geledering, maar die trekken we van buitenaf aan. Die wisselen ook meer omdat we van iedere regisseur weer andere dingen leren. Artoha is van oorsprong een katholieke vereniging, maar inmiddels hebben we dat een beetje losgelaten en zijn we een heel diverse groep mensen. Je merkt dat het verenigingsleven wel anders is geworden. Dat zie je aan een sneller verloop van bijvoorbeeld leden, voorzitters en bestuursleden. Vroeger was er ook altijd een bal na en een loterij, dat hebben we inmiddels niet meer. Vanaf de jaren 90 werd er wel vaker deelgenomen aan eenakterfestivals en dat zijn we inmiddels ook in de laatste jaren zelf gaan organiseren.

Wat is er gelijk gebleven aan 75 jaar geleden?
Wat wel altijd is geweest en gebleven is de onderlinge gezelligheid en saamhorigheid na repetities en voorstellingen. Daarnaast uiteraard de liefde voor toneel en de drang om andere mensen een leuke avond te laten beleven. Door de vele vrijwilligers en de teamspirit kunnen we ook nog steeds heel veel voor elkaar krijgen. Natuurlijk is de contributie meer geworden, maar we kunnen dat nog steeds heel laag houden, zodat het voor iedereen heel toegankelijk is.

Wat maakt een toneelvereniging een toneelvereniging?
De liefde van de leden voor het toneelspelen en het zorgen voor heerlijke avondjes uit voor het publiek. Waarin zij zich even kunnen ontspannen, hardop mogen lachen, aan het denken worden gezet en de mallemolen van alledag even achter zich kunnen laten.