‘Laten de inwoners van het Groene Hart zich ringeloren?’

Windturbines of geen windturbines en welke dan en waar dan en van welke afmetingen; dat blijkt een hele kwestie. Gedeputeerde Van Essen stelt dat het in de provincie Utrecht echt niet anders kan dan met windturbines, in Zuid-Holland willen ze (voorlopig?) geen windturbines in het Groene Hart maar zeker niet in de Krimpenerwaard, ‘Boeren en burgers willen voor wind blijven gaan, ondanks nee van provincie’, kopte het Leidsche Dagblad (maar wellicht zit daar een verdienmodel achter), terwijl er anderzijds enorm veel weerstand is wat betreft windturbines in het Nationaal Landschap Het Groene Hart. Marja Knotters, van comité Duurzaam Oudewater, en Waldien Burger, namens de inwonersvertegenwoordiging Energietransitie Lopik, praten ons bij waarom volgens hen dergelijke gigantische windturbines hier echt niet kunnen.

Wat voorafging

In het Nationaal Energie Akkoord 2013 is afgesproken dat tegen 2020 14 procent van de energieproductie duurzaam moet zijn. In 2023 moet dit 16 procent zijn, in 2030 50 procent en in 2050 dient de productie van energie helemaal duurzaam te zijn. Eigenlijk is daar niemand op tegen, laten Marja Knotters en Waldien Burger weten: ‘Bijna iedereen is wel voor ‘duurzaam’, maar we zijn bezorgd over wat er nu gebeurt en hoe dat gebeurt. Wij vinden dat iedereen daar bezorgd over zou moeten zijn.”

Marja Knotters: “Oudewaternaren moeten alert blijven, want wat er nu gebeurt kan grote gevolgen hebben. En dat geldt niet alleen voor Oudewaternaren, maar voor alle bewoners van dat deel van het Groene Hart dat in Utrecht ligt. Wat niet in de brief naar de Provincie staat (waarover later meer) zijn de gezondheidsrisico’s: de laagfrequente golven die op grotere afstand een nadelig effect kunnen hebben op de burgers.”

Waldien Burger: “De meeste gemeenten hebben uitgebreide participatieprocessen doorlopen om zoveel mogelijk draagvlak van inwoners te krijgen en een mandaat voor de gemeenteraad. In die gemeenten zijn in een democratisch proces veel inwoners betrokken, die zoveel mogelijk positief meegedacht hebben over hoe de energietransitie gehaald kan worden. Deze democratisch gelopen processen worden door de Provincie volledig terzijde geschoven … en dat kan echt niet. Hier moeten we tegen ageren.”

Heldere brief aan betrokkenen

Marja Knotters legt in het kort de voorgeschiedenis in Oudewater uit, maar in andere gemeenten hebben soortgelijke processen plaatsgevonden, zoals Waldien Burger eerder verwoordde. 

Marja: “Een jaar of wat geleden werden er vanuit de gemeente Oudewater ‘praatplaatjes’ voorgelegd aan bewoners die zich wel wilden verdiepen in een duurzaam Oudewater, want in 2030 zou de helft van de energie duurzaam opgewekt moeten worden. Na een aantal (soms digitale) inloopavonden hadden we dat met de gemeente rond … zonder grote windturbines!”

Waldien: “Ook in Lopik hadden we het voor elkaar. Daar hebben we drie windturbines staan maar die zijn verouderd. We wilden ze best, aangevuld met daarbij enkele zonnevelden, terug en ze kunnen wel iets hoger worden, maar niet van die mega-turbines van 240 meter en meer, die nu voorgesteld worden.”

De inmiddels bijna-deskundigen met veel kennis leggen uit hoe het zit met overlast, gezondheid en ander perikelen, maar vertellen vooral over wat Provinciale Staten met de besluiten van de verschillende gemeenten in het westelijk deel van Utrecht heeft gedaan.

“Ze hebben de oplossingen die er in de gemeenten bedacht zijn gewoon naast zich neergelegd.” De dames laten een lange goed beargumenteerde brief zien, met als afzenders o.a. de eerdergenoemde Inwonersvertegenwoordiging energietransitie Lopik, comité´ Duurzaam Oudewater en stichting Groene Hart. Ze maken daarmee hun zienswijze duidelijk; onder andere dat in de plannen van de Provincie Utrecht:
- er geen samenhangende benadering van het landelijk gebied is waardoor een ratjetoe van windparken dreigt te ontstaan;
- de waterrijke gebieden veel vogels aantrekken, en er door die bedachte windturbines een enorme slachting onder die vogels zal plaats gaan vinden;
- de Provincie recent veel geld beschikbaar gesteld heeft aan gemeenten om kleinschalige elementen terug te brengen in het landschap en dan nu denken aan het plaatsen van windturbines van minstens 240 m hoog;
- veel schade door het plaatsen van windturbines aangericht zal worden aan de slappe bodem van het veenweidegebied;
- al die werkzaamheden ook nog eens veel stikstofuitstoot veroorzaken.

De brief is inmiddels verstuurd aan het college van Gedeputeerde Staten Utrecht, de fractievoorzitters van de provinciale Staten van Utrecht en in afschrift o.a. aan de colleges van Burgemeester en Wethouders van IJsselstein, Krimpenerwaard, Lopik, Montfoort, Oudewater, Ronde Venen en Woerden.

Idee Provinciale Staten en protest

De Provincie Utrecht stuurt, zo staat ook te lezen in diezelfde brief, bij monde van de gedeputeerde Huib van Essen, aan op plaatsing van windturbines waar ze niet passen, door alle gemeenten in Utrecht te bezoeken en te dreigen met toewijzing van locaties voor windturbines als zij zelf niet met locaties komen. Terwijl de Provincie Zuid-Holland daarentegen heeft besloten geen windturbines te plaatsen in onder andere de Krimpenerwaard. Er gaat in de ogen van velen en dus ook van Marja Knotters en Waldien Burger duidelijk iets mis: “Een aantal organisaties uit andere gemeenten stapt al naar de bestuursrechter. Laten de inwoners van Oudewater, Lopik, Montfoort en alle andere plaatsen in het westen Utrecht zich ringeloren? We moeten er eens goed over nadenken welke acties wij, naast die brief, nog kunnen ondernemen.”

Aad Kuiper