Je leven is nog lang

Je kunt je leven niet van tevoren invullen, en dat is maar goed ook. De kinderen, mijn kleinkinderen, hebben nu veertien dagen thuis moeten leren, opdrachten moeten doen op hun tablet, door de leraar toegesproken via het beeldscherm. Bij veel scholen voor voortgezet onderwijs mag je ook iets terug zeggen. En wáár ik luister, hoor ik enthousiaste kinderen, ze missen alleen hun vriendjes en vriendinnetjes, en hun leraren.

Wat ik dan niet begrijp, is dat de minister van onderwijs bepaalt, véél te vroeg naar mijn zin, dat de kinderen geen citotoets, geen schooltoets en geen centraal schriftelijk eindexamen hoeven te doen: dat zou te belastend zijn. Gek genoeg zou ik het tegenovergestelde willen: ieder mens moet juist leren er te stáán als het moet. Hoe meer schooltoetsen en proefwerken, digitaal of op papier, hoe meer spreekbeurten, hoe meer gedichten uit je hoofd opzeggen, hoe meer je er van opsteekt. Er zijn eindeloze bundels met examenopdrachten, je kunt onbegrensd oefenen. En hoe vaker je alles oefent, zei mijn leraar Duits, hoe minder stress je hebt op je examen.

Wat ik ook niet begrijp, is dat het ministerie van onderwijs bang is dat leerlingen achterstanden oplopen. Natuurlijk is de situatie anders dan anders, maar misschien worden de leerlingen deze weken wel heel handig met hun computer en hun telefoon, en ja, ook de kinderen uit achterstandswijken die nu voor het eerst een computer of een tablet te leen krijgen omdat hun ouders er geen hebben. En ja, elke leerling zal over een half jaar wel begrepen hebben of hij of zij zich goed kan concentreren achter de computer, of dat hij of zij meer in de wieg gelegd is om saxofoon te spelen, te schilderen of iets met zijn handen te maken. De kinderen ervaren ook eens wat het is om niét naar school te mogen fietsen en niet te mogen zwemmen of voetballen. Ze zullen ervaren dat lichaamsbeweging heel belangrijk is, en dat je dik wordt als je weinig beweegt en veel snoept. En ongetwijfeld zal de minister eind juni zeggen dat geen enkel kind zich zorgen hoeft te maken omdat iedereen automatisch over is, en dat de leraren een bonus krijgen voor het vele werk.

Wat de minister niet begrijpt, is dat elke leerling in elk soort onderwijs en ieder mens in elke studie of beroep wel eens wat langzamer gaat, Dat iedereen wel eens een time-out nodig heeft of juist vanuit de rolstoel razendsnel de theorievakken onder de knie heeft - (wat een vreemde beeldspraak is). Hoe zo dan, een half jaar verlies oplopen? Na hun eindexamen gaan veel jongeren tegenwoordig een jaar of een half jaar backpacken, of au pair naar een ander land om de taal nog beter te leren dan op school, of ze gaan in de herfst een paar maanden druiven plukken, of een paar jaar sporten om te kijken of daar soms een beetje Olympische roem in zit? Heeft Epke Zonderland straks jaren 'verloren' als hij pas op zijn 36e als dokter aan de slag kan, terwijl zijn medestudenten van het eerste studiejaar al een vrouw, een praktijk, een huis, kinderen en een buikje hebben?

Dus neem de tijd, laat je je examens niet afpakken, doe wat je graag doet, ga reizen, sporten, maak muziek, doe een act, en volg je hart. Want waar hebben we het over, een half jaar. De meeste scholieren hebben nog zo veel jaren voor de boeg dat het echt zonde is om nu bij de pakken neer te zitten.

Otto Beaujon