Nieuwe woonvisie, trage praktijk: wat belemmert de woningbouw in Montfoort?

Recent presenteerde de gemeente Montfoort een geactualiseerde woonvisie. Maar wat betekent dat in de praktijk? Waarom lijkt het woningbouwtempo zo laag, en welke obstakels staan een vlottere ontwikkeling in de weg? In een uitgebreid gesprek geeft Jonkers openheid over de stand van zaken rondom de woningbouwopgave in gemeente Montfoort. Van vertragingen bij De Bleek tot netcongestie, en van parkeernormen tot procedures: Jonkers schetst een realistisch, soms frustrerend beeld van de praktijk achter beleidsambities.

Voordat de nieuwe visie werd vastgesteld, had gemeente Montfoort al sinds 2019 een woonvisie waarin onder meer het toevoegen van 250 woningen centraal stond, met een mogelijke uitbreiding tot 430 woningen tot 2030. De geactualiseerde woonvisie borduurt hierop voort. Volgens de wethouder zijn de uitgangspunten van de oude visie grotendeels nog actueel, maar vroegen nieuwe wet- en regelgeving - zoals de Omgevingswet en de Wet betaalbare huur - om aanscherping. In de nieuwe visie is onder meer aandacht voor het toevoegen van woningen voor diverse doelgroepen, het beter benutten van bestaande ruimte binnen de kernen en het stimuleren van betaalbare en toekomstbestendige woningbouw. “De druk op de woningmarkt is toegenomen, dat is voor iedereen merkbaar. Er zijn meer doelgroepen bijgekomen, zoals statushouders, woonwagenbewoners en er is sprake van vergrijzing. Dit vraagt om aangepaste oplossingen.”

De Bleek

“In december 2023 is het bestemmingsplan voor De Bleek fase 1 vastgesteld. Toch zijn we pas nu in 2025 écht bijna zover dat we kunnen starten,” zegt Jonkers. De vertraging had te maken met bezwaarprocedures bij de Raad van State, die anderhalf jaar in beslag namen. “In die tijd kun je niet bouwen. Je staat stil.” Daarnaast wacht de gemeente nog altijd op een natuurvergunning van de provincie. “Zonder die vergunning mogen we geen schop in de grond steken. De ontwikkelaars staan klaar, de gronden zijn via afroep beschikbaar, maar het wachten is op de provincie.”

Jonkers benadrukt dat veel van het werk van de gemeente onzichtbaar is voor inwoners. “Van buitenaf lijkt het alsof er niets gebeurt, maar onder de oppervlakte is er enorm veel overleg, afstemming en voorbereiding.” Ook netcongestie - het overbelaste stroomnet - speelt een groeiende rol. “Niet alleen bedrijven, maar ook huishoudens dreigen straks geen stroomaansluiting te krijgen.”

Lopende en aankomende projecten

Jonkers somt de plannen op, die inmiddels lopen: “Er komt woningbouw aan in Linschoten, waar we kijken naar uitbreiding richting het zuidoosten (Park Rapijnen). Daarnaast zal het terrein van de voormalige houthandel De Goederen worden herontwikkeld als woningbouwlocatie. In Montfoort hadden we het al over De Bleek, waar we stappen zetten. Ook het gebied bij Hofdijk staat op de agenda, al kent dat ook de nodige uitdagingen. De Van Damstraat is een andere locatie waar we aan de slag willen met een mix van sociale huur en middenhuur. Daar plannen we ongeveer honderd appartementen, waaronder ook een plek voor stichting Obliek, die zorg en begeleiding biedt aan mensen met een beperking. Op termijn zien we de uitbreidingslocaties Doeldijk en IJsselvreugd als een reële optie, alhoewel we daar vooralsnog geen akkoord van de provincie voor hebben.” Daarnaast kijkt de gemeente naar mogelijkheden op kleinere inbreidingslocaties, om het aanbod beter te spreiden. “Zo voorkomen we dat mensen de gemeente uit moeten.”

Mix van huur en koop

Om betaalbare woningen voor starters en mensen met een lager inkomen mogelijk te maken, werkt de gemeente Montfoort samen met marktpartijen en woningcorporaties. De gemeente stelt kaders op om te zorgen voor voldoende diversiteit in het woningaanbod, waarbij minimaal dertig procent bouw van sociale huurwoningen wordt nagestreefd bij nieuwe projecten. Tegelijk erkent Jonkers dat het stellen van zulke eisen aan ontwikkelaars ook vertragingen kan opleveren. “Je moet als gemeente realistisch blijven: ontwikkelaars moeten er wel brood in zien. Zij investeren pas als het aantrekkelijk genoeg is, en dus moeten we kritisch kijken naar wat we vragen.”

Volgens Jonkers zouden woningcorporaties in theorie een belangrijkere rol kunnen spelen, maar in de praktijk ontbreekt het hen vaak aan de capaciteit. “Ze hebben simpelweg niet altijd de mankracht en middelen om die opgave zelf te realiseren.” De wethouder verzet zich mede daarom tegen het idee om ontwikkelaars sociale woningbouw te laten afkopen. “Dan krijg je homogene wijken, terwijl we juist een gezonde mix willen: jong en oud, koop en huur.”

Parkeernormen

In verschillende ontwikkelingen in de Montfoortse binnenstad, zoals bij de Keizerstraat, blijken hoge parkeereisen onoverkomelijke obstakels voor het toevoegen van woningen.” Volgens Jonkers zijn de huidige normen gebaseerd op landelijke CROW-richtlijnen - landelijke parkeernormen opgesteld door het onafhankelijke kennisinstituut voor infrastructuur en openbare ruimte - maar wordt momenteel gekeken of die nog wel realistisch zijn. “Zeker gezien de parkeerdruk en de wens om binnenstedelijk te bouwen, willen we hier kritisch naar kijken. Je hoeft niet per se voor de deur te kunnen parkeren.” Toch kan de frustratie bij initiatiefnemers groot zijn. Plannen sneuvelen niet zelden op parkeernormen die - volgens critici - in de afgelopen tien jaar driemaal zijn opgeschroefd. Jonkers spreekt dat tegen: “Parkeren is zelden de enige reden dat iets niet doorgaat.”

Beschuldiging van vriendjespolitiek

Dat bij sommige ontwikkelaars het beeld bestaat dat er met twee maten gemeten wordt - bijvoorbeeld wanneer het ene plan wél en het andere géén uitzonderingspositie krijgt - wuift Jonkers fel van de hand. “Vriendjespolitiek? Echt niet. Daar doen we niet aan bij de gemeente Montfoort. We hebben heldere toetsingskaders en volgen het proces zoals het hoort. Anders zou het systeem onderuitgaan.”

Op de vraag hoe de gemeente inwoners betrekt bij onder andere de Woonvisie en projecten, legt Jonkers uit dat participatie standaard onderdeel is van beleidsvorming. “We zetten actief in op informatieavonden, klankbordgroepen en digitale enquêtes. Dat kost tijd, maar het verhoogt de kwaliteit van plannen en het draagvlak bij inwoners.”

Juridische procedures vertragen

Een groot knelpunt blijft het juridische proces dat hoort bij ruimtelijke plannen. Bezwaarprocedures kunnen jaren vertraging opleveren. “We willen rechtszekerheid bieden, maar soms misbruiken belanghebbenden de procedures om plannen te traineren. Daarom is het zo belangrijk dat we heldere en zorgvuldige trajecten volgen, zodat de ruimte om bezwaar te maken niet oneindig wordt opgerekt. Tegelijk willen we de toegankelijkheid van inspraak voor echte zorgen juist beschermen.”

Ambitie versus realiteit

Wat uit het gesprek naar voren komt, is een genuanceerd beeld: gemeente Montfoort heeft de plannen, de visie en de ambities. Maar de realiteit van procedures, juridische vertragingen, provinciale beperkingen, netcongestie en gemeentelijke eisen - waaronder de strikte parkeernormen - maakt de uitvoering stroperig. Volgens Jonkers wordt er hard gewerkt aan oplossingen, maar blijft het zoeken naar balans tussen juridische zorgvuldigheid, beleidsambities en bestuurlijke slagkracht. “We moeten realistisch blijven én vooruitkijken. Dat vraagt om samenwerking, binnen én buiten onze gemeente.”