Bijzondere details omgekomen vliegeniers bekendgemaakt

‘Dat het neergekomen vliegtuig in Blokland 4.5 meter in de grond zat, wisten we niet.’

De kleinzoon van één van de omgekomen vliegeniers, Matt Johnston, zal op 29 juni samen met zijn vrouw Ubie naar de herdenking komen. De organisatie van Comité Memorials Montfoort is hier erg blij mee. “Dat het voor zijn moeder, Christine, die inmiddels al op leeftijd is, gevoelig ligt, dat begrijpen wij”. Haar zoon begrijpt vooral wat zijn moeder heeft meegemaakt. Ook zijn oudere zuster Heather heeft hiervoor begrip: “Onze moeder Christine is opgegroeid zonder vader en met een moeder (Marjorie) die het grote verlies van haar man (Dick Williams) nooit goed heeft kunnen verwerken. Zoiets is niet mis. Marjorie, de moeder van Christine, stierf al op 51-jarige leeftijd. Daarnaast heeft ook de wat mindere lichamelijke conditie voor Christine ertoe geleid, dat zij maar besloten heeft om niet naar de onthulling van de monumenten te komen.”

De zoon van sergeant Gordon Garfit zal naar verwachting eveneens zijn opwachting maken. Daar zijn alle betrokkenen verguld mee. “We hoorden dat zijn moeder is hertrouwd. Gordon heeft een goede jeugd gehad. Hij is bij de politie gegaan en rechercheur geworden. Tot wij in contact kwamen, wist hij slechts weinig over zijn vader. Hij is erg dankbaar dat er aandacht aan de neergestorte vliegtuigen wordt besteed. Zelf is hij twee keer bij het graf in Leusden geweest, maar nog nooit in Montfoort. “Hij is heel behulpzaam geweest en erg gemotiveerd om te komen”, vertelt John Beswick, die onderdeel uitmaakte van het Investigation Team.

Blokland

“Van het vliegtuig in Blokland, dat neerkwam in het weiland, waar het klompenpad doorloopt - hebben we heel lang niet geweten dat het wel tot 4,5 meter in de grond was geboord. De Duitsers kregen hem er niet uit. Dus hebben ze het maar laten liggen. Burgemeester Kemme voelde goed aan, omdat hij jongens had van die leeftijd, daar hebben mensen in gezeten. Hij heeft zich er erg voor ingespannen om de stoffelijke overschotten te bergen. De ouders van de piloot George McDougall, die in deze vlucht zat, hebben op hun beurt alles op alles gezet om hun zoon te vinden. Alles wat ze kregen, was een telegram, dat hij vermist was. Ze waren natuurlijk heel bezorgd en hebben zich tot het uiterste ingespannen. ‘Wat is er met onze zoon gebeurd?’, vroegen ze zich wanhopig af. Uiteindelijk is het zijn broer (een luitenant-kolonel van het Canadese leger), die na de oorlog begon met zoeken in Duitsland. Hij zocht een hele strook af en kwam tot de ontdekking dat daar heel veel papieren vernietigd waren. Met behulp van een onderofficier en een tolk ging hij kort na de oorlog verder zoeken in Den Haag, waar meer gegevens van meer toestellen bekend waren. Volgens zijn berekeningen kon het toen bijna niet anders, dan dat het een van de vliegtuigen moest zijn geweest die hier in Montfoort terecht waren gekomen. Hij ging op onderzoek uit, en kwam hier bij een ijzerhandelaar in Montfoort registratieplaatjes van het vliegtuig tegen. Die werden naar het Luchtvaart Departement van Engeland gestuurd om te onderzoeken of bij de vermelde nummer een match gevonden kon worden. Daaruit bleek dat het inderdaad om het vliegtuig van zijn broer ging. Dat was in september 1945. In het voorjaar van 1946 werd het vliegtuig uitgegraven. Dat bleek nog een hele klus. De RCAF (Canadese RAF) heeft daarbij geholpen, omdat de Canadese overheid er echt op gebrand was om al hun jongens terug te vinden.

Waardig eerbetoon

De broer van George (Graham) was heel dankbaar voor alle inspanningen. “Onze jongens worden niet vergeten”, schreef hij in een brief. Wat later, voordat hij uit Nederland vertrok, heeft hij nog geschreven dat hij vertrouwen had in de Montfoorters, dat die zouden zorgen voor een herinneringsmonument. Hij sloot zijn brief af met: Als dat niet gebeurt, regel ik een aannemer die een hoop stenen neerlegt op die plek.” Dat de monumenten er nu uiteindelijk bijna zijn, dat emotioneert alle betrokkenen. De dag van de onthulling van de monumenten is al helemaal ingevuld en begint met de ontvangst in het Huis van Montfoort van genodigden, onder wie de nabestaanden van de vliegeniers, door burgemeester Van Hartskamp. Hierna gaat het gezelschap met een bus naar het eerst te onthullen monument op Blokland. Om vervolgens met de bus naar het tweede te onthullen monument op Mastwijk te gaan. Ook zullen de oorlogsgraven bezocht worden, en wordt er een tentoonstelling geopend, die te bezoeken is door scholen en alle andere geïnteresseerden. “Al met al wordt het een hele happening, en een waardig eerbetoon aan de omgekomen mannen”, menen de mensen van het Memorials Comité Montfoort, die er erg naar uit zien...