Begrip

Vorige week mocht ik in De IJsselbode uitleggen wat de Stichting Hugo Kotestein, (voor behoud van historisch erfgoed in stad en land) vond van de omgevingsvisie voor de Westerwal. Het gebied vanaf de ophaalbrug via Esso van Schaik naar de Hoenkoopse brug gaat grondig op de schop. Het wordt een nieuw wijkje, en daar ligt nu een bestemmingsplan voor op tafel dat de gemeenteraad moet goedkeuren.

Voor het verplichte bouwhistorisch onderzoek had de stedenbouwkundige enorm zijn best gedaan om de geschiedenis van het industriegebiedje in kaart te brengen. Er mag geen hoogwaardig cultuurgoed verloren gaan, en gelukkig is dat daar ook niet. Er komen (dure) huizen en appartementen.

Helaas gaat Hugo Kotestein niet over dat laatste: in Oudewater is het zo dat de opdrachtgever bepaalt wat er komt en de gemeente daar een vergunning voor mag verlenen. En de percelen grond, geachte lezer, zijn niet van de gemeente, maar van een aantal mensen met geld, die er mee kwartetten.

Maar nogmaals: daar ging het niet over. Wat de bouw van woningen vier burgemeesters dertig jaar lang in de weg heeft gestaan, was de machinefabriek De Hollandsche IJssel: een constructiewerkplaats waar al anderhalve eeuw lang baggerschepen gebouwd worden. Er wordt staal geknipt en gesneden, gezaagd, gefreesd, geslepen, geklonken, gelast en gesmeed, en dat geeft lawaai, soms kun je het ruiken, er wordt gas en zuurstof gebruikt, kortom: de wetgever heeft lang geleden bepaald dat er binnen 75 meter van de fabriek geen woningen gebouwd mogen worden.

De gemeente wilde dat graag, maar kon alleen verder laten bouwen als de machinefabriek zou verdwijnen. Voor de machinefabriek op haar beurt hoefde dat niet; ze betaalt de pacht op tijd en Oudewaterse werknemers bouwen er nuttige baggerzuigers.

Gedurende dertig jaar loven en niet bieden verbitterde de sfeer tussen de leiding van de machinefabriek en het bestuur der gemeente Oudewater. De afgelopen vier jaar heeft het stadsbestuur zijn best gedaan om het gesprek weer op gang te brengen, met het respect dat jarenlang ontbroken heeft.

In de visie van Hugo Kotestein vond ik dat ik daar wel een zinsnede aan mocht wijden; een goede verstaander heeft weliswaar maar een half woord nodig, maar als er staat: jarenlang was de verhouding tussen het stadsbestuur en het bestuur van de machinefabriek onder het vriespunt en dan zonder punt of komma verder gaan met: maar het is de grote verdienste van het stadsbestuur dat zij de discussie weer op gang gebracht heeft, dan ontbreekt daartussen iets. Iets dat elke Oudewaternaar die die jaren actief meegeleefd heeft niet ontgaan kan zijn. Ik schreef daar dus nog iets tussen, namelijk dat de gemeente al die jaren niet onder stoelen of banken gestoken heeft dat ze de machinefabriek maar al te graag kwijt wilde. En dat ze de machinefabriek op vele mogelijke manieren dwars gezeten heeft, en dat daarmee het onderhandelingsklimaat langdurig verziekt is geweest.

De telefoon gaat.

Ho Ho!, zegt de account assistant (overigens een hele charmante meid) van de projectontwikkelaar, tot zover vinden we dat je het prachtig uitgelegd hebt, we zijn daar ook blij mee, maar dàt stukje moet eruit, dat lakken we zwart, want we willen onze goede relatie met de wethouder en de gemeente niet op het spel zetten.

Ik leg haar uit dat ik dat er nu juist met alle geweld in wil houden, dat wat ik had opgeschreven nog mild uitgedrukt was, en weglaten onmogelijk: iedere Oudewaternaar begrijpt maar al te goed dat de huidige toenadering ook van de kant van de machinefabriek heel wat gevergd heeft na jaren van ellende, en door die paar woorden weg te laten, zou het hele stuk onwaarachtig worden.

Ga nog maar wat bekeringswerk doen, adviseer ik haar, en als ik je een tip mag geven: spreek dan niet alleen met jouw bazen die de voorgeschiedenis niet kennen, maar vraag het vooral ook aan Walther en zijn projectleider, of zij er begrip voor hebben.

Een uur later belde ze terug: van hun mag het er gewoon in, maar als het kan alstublieft nog een heel klein beetje milder? Tsja.

Het pad van de tekstschrijver loopt soms vervaarlijk dicht langs de doornen van de rozen.

Otto Beaujon