Secretaris-generaal Erik Gerritsen van VWS in uitzending Montfoort Vitaal

Sjoukje Dijkstra

Erik Gerritsen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport was zondag tafelgast in de tweede uitzending van Montfoort Vitaal. Voorafgaande aan de opname sprak hij met onder andere de Buurtsportcoach, spelbegeleiders, wethouders Yolan Koster en Herman Wiggen en Adri van Montfoort van het Jeugdteam. Hij benadrukte hierbij hoe mooi hij het initiatief Montfoort Vitaal - en binnen dat kader Jeugd aan Zet - vindt: "Ik geloof echt in de kracht van kleine gemeenschappen. Wat mooi om te horen dat zo'n initiatief met zo'n klein bedrag en een filosofie om jonge talenten in te zetten zoveel kan bereiken."

In maar liefst vijftig gemeenten organiseerden zo'n 2.500 jongeren deze zomer allerlei maatschappelijke activiteiten. Het gaat om gemeenten tot 60.000 inwoners die meedoen aan het programma Jeugd Aan Zet, dat in samenwerking met Maatschappelijke Diensttijd (MDT) de projecten organiseert. Montfoort was een van de eersten die hieraan mee deed. Mede daarom bezocht de secretaris-generaal Gerritsen het project. Eerder bezocht hij Bloemendaal en Laren, waar ook soortgelijke projecten van de grond zijn gekomen. Wat hij over het initiatief - dat oorspronkelijk opgezet werd door de Buurtsportcoaches en ADFYS - hoorde, maakte hem erg enthousiast: "Hoe mooi is het ook te horen dat uiteindelijk jongeren eerst vragen hoeveel uren ze moeten doen om een waardebon te verdienen. Vervolgens draaien ze uiteindelijk het dubbele aantal uren, omdat ze het leuk vinden."

Volgens hem is het een win-win situatie. Jeugd die zich vrijwillig inzet heeft hiermee een leuke zomervakantie, en veelal zorgen activiteiten er weer voor dat bewoners (van jong tot oud) betrokken worden bij sportieve activiteiten. Dat beaamt coördinator Buurtsportcoach John van Echtelt. Hij vertelt hoe straks de week van de eenzaamheid weer voor de deur staat, en dat ze daar als Buurtsportcoach en samenwerkende verenigingen onder Montfoort Vitaal echt wat aan willen doen. "Liever noemen we het de week van de ontmoetingen", zegt hij. "Dan noem je het toch gewoon zo", meent Yolan Koster, wethouder Sociaal Domein en cultuur Montfoort. Ze geeft aan blij en trots te zijn dat ze het Vitaliteitsakkoord onder de aandacht kon brengen.

Subsidie

Dat Montfoort Vitaal op de radar van Erik Gerritsen verscheen, kwam puur omdat het de eerste gemeente was die zich aanmeldde voor MDT met Jeugd aan Zet. Hiermee kreeg het project 10.000 euro subsidie. Een bedrag dat de gemeente goed kan gebruiken, wat ook wethouder van Wiggen benadrukt. "Het mag wel meer worden, gelet op de financiën", zei hij.

Gevraagd naar hoe en waarom het van de grond kwam, vertelde John dat dit mede kwam doordat er zoveel activiteiten geannuleerd waren. Onder andere VOM, een begrip in de buurt. "Hoe zorg je er dan toch voor dat je zichtbaar blijft, en geen vrijwilligers misloopt? Dat doen we eigenlijk dus door een soort mini-VOM. Activiteiten verspreid over de hele zomer. Niet een keer zomerspelen, maar wekelijks op het Doelenplein." Yolan beaamt: "Met dit geld konden we dingen doen, die we anders niet konden doen." Toch was geld wat de Buurtsportcoach aangaat nooit het issue: "Geld wordt vaak als eerste probleem genoemd. Dat is het niet. Wij organiseren met weinig geld veel activiteiten. Onze uitdaging is dat we niet overorganiseren. We willen niet in de weg zitten van verenigingen, maar juist met verenigingen samen dingen op zetten. Dat is ook het doel van Montfoort Vitaal."

Jongeren aanraken

"De energie spat er vanaf", vond Gerritsen. Dat tweette hij later ook. Hij vertelde met enthousiasme over Maatschappelijke Diensttijd en wat het inhoudt. Dat de jongere en hun interesses centraal staan, dat vond John mooi om te horen. "Het is precies zoals wij opereren. "Juist daarom vond Gerritsen was dit ook een voorbeeld bij uitstek van hoe Maatschappelijke Diensttijd eruit moet zien. "Met Maatschappelijke Diensttijd willen we jongeren aanraken. We willen ze stimuleren hun talenten te ontwikkelen door iets terug te doen voor de maatschappij. Liefst maken we daarbij gebruik van bestaande initiatieven of projecten. Dat kan ook op een school zijn. Op een school heb je het vaak over win-win-win situaties, doordat je overwerkte docenten ontlast met maatschappelijke diensttijd. Jongeren doen automatisch twee keer zoveel uren als van ze verwacht wordt, en daarbij veranderen mensen echt voor je ogen. Ze dagen zichzelf uit. MDT is voor en door jongeren. Het is door jongeren bedacht", benadrukte hij. "Zij bepaalden ook welke projecten in aanmerking kwamen, en welke niet." Dat het in gemeente Montfoort zo wordt aangepakt, maakt hem blij: "Het nieuws wordt gedomineerd door vervelend nieuws met betrekking tot jongeren. Onder andere de rellen in Den Haag. Dat er dan nieuwe leuke dingen worden opgezet, dat is goed nieuws en een prachtig voorbeeld hoe jonge statushouders op positieve manier iets terug doen. Dat ze dan ook sportactiviteiten ontwikkelen is niet onbelangrijk in deze tijd. Zolang we geen vaccin hebben tegen corona, is een goede leefstijl het vaccin."

Montfoort is niet zo inclusief

"Wat een leuke en informele ontmoeting", aldus coördinator Buurtsportcoach John. Met Gerritsen sprak hij ook over duurzaamheid in het kader van buiten sporten en bewegen: "Dat biedt duidelijk aanknopingspunten voor een Energietuin op de voormalige afvalstortplaats in Mastwijk. In de Energietuin zal Educatie ook een belangrijk thema zijn." John vertelt dat ze veel tips hebben gekregen: "Wat ik leuk vond is dat ook Adri van Montfoort van het Jeugdteam aanwezig was. Hem kende ik nog niet. Hij werkt wel met ons samen. We hebben met name over Jeugd aan zet gesproken en over wat er goed gaat. Wij willen hier graag mee door gaan en kijken wat een mooie vorm is om dit te doen." Dat er hierbij ook uitdagingen zijn in de vorm van jongeren die soms de sfeer dreigen te verpesten, dat ontkent hij niet. "Als Buurtsportcoach doen we er op de achtergrond alles aan om dit te voorkomen. We praten veel met de ouders, de mensen in de buurt, de politie, het Jeugdteam. Dit soort gedrag ontstaat soms door de jaren heen. Individueel zijn het dan hele leuke kinderen, maar in een groepje kan het ontploffen. Dan hebben ze er zelf vaak ook spijt van, maar een paar uur later gebeurt er hetzelfde." Volgens John heeft het alles met cultuur te maken. Hij vindt het mooi om te zien hoe in het Dorpshuis de Vaart in Linschoten culturen zo goed mixen. Dan heb je bijvoorbeeld Marokkaanse jongeren die samen biljarten met André Hazes op de achtergrond. Hier in Montfoort zijn we nog niet zover. Montfoort is nou eenmaal niet zo divers en inclusief." Dat een stichting als Stichting Wegwijs die helpt bij inburgering en taallessen hier al een poos aan de weg timmert helpt volgens hem wel om deze uitdaging te verhelpen. "We komen er wel, mét de verschillende verenigingen samen."

Nieuw! Vitaal Sportpark

In de tweede uitzending was onder andere Piet Koster van stichting Beheer Sportpark Rapijnen te gast. Hij vertelde over een Vitaal Sportpark in Linschoten. John zegt: "Om het sportpark heen staan vaak hekken en zijn weinig functies gecombineerd. Bijvoorbeeld een BSO die er gebruik van maakt of een fietspad er doorheen. Het is best gesloten. Ons doel is het meer open te krijgen, en bijvoorbeeld een trapveldje te creëren. Samen met de voetbalverenigingen zijn we nu op de goede weg om dat te bereiken." "Zolang we uitgaan van de kernwaarden, dat we zonder oordeel jongeren benaderen, hen stimuleren op zoek te gaan naar wat ze zelf leuk vinden. Dan heb je een haakje en kun je door", aldus Gerritsen. "Het is ook dat we juist nu, in deze periode van corona crisis, dat jongeren hun bijbaantjes soms kwijtraken: Hoe voorkomen we dat we een verloren generatie krijgen?", aldus John. "Door de jongere/ het kind en zijn talenten als uitgangspunt te nemen. Zo ontwikkelen ze zelfvertrouwen en nemen ze ook weer anderen op sleeptouw."