Het lijk wel scrabbelen - van AOW naar WAO

Ja, ik weet het, de WAO bestaat al jaren niet meer, het is nu WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) en IVA (inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Waarbij de IVA waarschijnlijk gaat verdwijnen en opgenomen wordt in de WGA. Dus eigenlijk moet de kop van deze column zijn van AOW naar WGA, maar dat bekt minder goed. Nu wil ons minderheidskabinet de AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller laten stijgen, dat ertoe kan leiden dat de pensioenleeftijd in 2054 kan uitkomen op 70 jaar! Het is nu al 67 jaar, en vanaf 2028 wordt het 67 jaar en drie maanden.

Daar vind ik wat van. Ik verwacht een waterbedeffect, dat er eigenlijk sinds het afschaffen van de vervroegde uittreding (VUT) al is. Het is voorspelbaar dat veel werknemers de AOW-leeftijd niet halen. Zeker als die 70 jaar wordt. Als het werk niet meer te doen is, fysiek of psychisch, dan komt men dus in de WGA. Dan krijg je een uitkering van een percentage van je loon. Dat is in veel gevallen meer dan de AOW, dus duurder. Alleen niet voor de rijksoverheid, de werkgevers betalen premie voor de WGA. En het aantal arbeidsongeschikten is toch al hoog. Dat wordt dus meer. Tot je zeventigste werken, op een gezonde manier en met plezier, is weinigen gegeven. Voor het merendeel is dat niet zo. Op een gegeven moment is het genoeg en mag je naar mijn mening een keer over je eigen leven en tijd beschikken. Daarbij komt dat mensen met een goed loon of vermogen vaak eerder stoppen; gewoon, omdat het kan. Maar mensen met een minder goed loon en weinig of geen vermogen, hebben geen keus. Dat is ook niet eerlijk, toch?

Een ander niet te onderschatten effect is dat met name werkloze ouderen, die toch al moeilijk aan het werk komen, langer op hun AOW moeten wachten. Na het opmaken van hun vermogen, inclusief hun koophuis, komen ze in de bijstand, de ABW. Niet fijn.

Onder meer het FNV is fel tegen. Zij vindt het een schending van de afspraken gemaakt in het Pensioenakkoord. Zij stelt dat werknemers met fysiek zware beroepen de verhoogde AOW-leeftijd niet gezond halen. Ook stelt de FNV dat de AOW betaalbaar is en blijft, in tegenstelling tot wat het kabinet zegt. Hans Spekman, voorzitter van het FNV, gaf op de televisie aan dat de FNV als uiterst machtsmiddel kan en gaat staken. Daar vind ik ook wat van. Daarmee tref je vooral de gewone man (bestaat die?) die naar zijn werk moet of naar het ziekenhuis, of naar zijn oma, of wiens vuilnis niet opgehaald wordt. Of als de brandweer niet komt of de politie niet bereikbaar is. Juridisch en formeel gezien is een staking van werknemers géén chantage. Het wordt in de wet gezien als een legitiem collectief actiemiddel. Maar praktisch gezien kan ik het moeilijk anders zien. Je dwingt gewoon iets af. Werkgevers en commentatoren noemen het soms wel ‘morele’ of ‘economische chantage’ omdat het de bedrijfsvoering onder druk zet om zo concessies af te dwingen. Dus? Er zijn andere middelen genoeg, die moeten vooral politiek gezocht worden, we zijn immers een democratie, toch?

Wim Klever